[35mm Contest #28] Hotboy Nổi Loạn: Bức Họa Về Con Người Ở Tầng Đáy | Nguyễn Minh Tùng

35mm Film Review Contest

Ttung nguyenác giả: Nguyễn Minh Tùng

Sinh ngày: 12/11/1990

Địa chỉ: TP. HCM


Một bộ phim với cái tên dài, gây chú ý cho độc giả trong một thời gian dài trước giờ khởi chiếu. Có lẽ không đơn thuần bởi cái tên mang nhiều ngụ ý của đạo diễn mà còn bởi tên tuổi của vị đạo diễn trẻ tuổi này: Vũ Ngọc Đãng. Bỗng Dưng Muốn Khóc, Tuyết Nhiệt Đới và giờ là một tựa phim mới đánh dấu bước tiến mới của anh. Bộ phim đã được công chiếu tại liên hoan phim Vancouver lần thứ 36.

Không đơn thuần là câu chuyện đồng tính luyến ái

Không vòng vo quanh co, không rào trước đón sau, không tiểu sử gia cảnh lớp lang, câu chuyện mở ra cho độc giả ngay những phân cảnh đầu tiên một bức tranh hiện thực của tầng lớp dưới đáy xã hội: nghề làm đĩ. “Trai bao”, “gái điếm”, “đứng đường” hay biết bao tên gọi khác chốt lại trong một khung cảnh ấy: những con người ăn vận sao cho thật nổi bật, chọn lựa một “chỗ đứng”, chờ “khách” và ra giá.

Khôi (do Hồ Vĩnh Khoa thủ vai), một chàng trai mới lớn, tìm đường lên Sài Gòn lập nghiệp vì ngỡ “Sài Gòn là thiên đường”. Với ảo mộng tự mình vẽ ra, lại gặp một “người tốt” (Đông do Linh Sơn thủ vai) giúp đỡ tìm nhà trọ, niềm tin càng tăng lên gấp bội. Ngờ đâu, chốn thiên đường vỡ tan tành từ chính con người hào hiệp ấy, để lại cho cậu một tình cảnh thảm thương cùng nỗi nhục nhã ê chề. Không chấp nhận số phận đày đọa, Khôi tự mình bươn chải giữa muôn trùng sóng gió thị thành.
Lam (do Lương Mạnh Hải đóng) lại hiện lên trong một vai trò khác: một chàng gay làm “đĩ chuyên nghiệp”. Lam cặp đôi với Đông, lừa Khôi để lấy tiền. Nào ngờ chính anh bị chính “người yêu” phản bội. Cuộc đời phù phiếm, cuốn Lam quay lại vào con đường “nghề nghiệp”, chấp nhận buông tay trước dòng lũ số phận.

Thằng Cười (do Hiếu Hiền thủ vai) và cô gái điếm (do Phương Thanh thủ vai) xuất hiện trong tình cảnh tương tự, nhưng lại ở một câu chuyện khác. Số phận cô gái điếm “già” là váy ngắn, áo hai dây, khói thuốc, đi khách và lo sợ bảo kê. Còn thằng Cười vốn là một thằng điên bị câm, sống trên một chiếc thuyền trên sông, làm nghề lượm ve chai. Hai con người với hai số phận đối nghịch, nhưng cùng chung “tầng” xã hội, gặp nhau tựa như người xa lạ.

hotboy noi loan poster
Câu chuyện tiếp diễn với cặp đôi đồng tính. Lần này không phải là Đông và Lam mà là Lam ở chung với Khôi. Nhìn thấy hình ảnh của mình ngày còn non nớt vào Sài thành, Lam thương tình trả lại túi xách cho Khôi khi thấy anh nằm vất vưởng hiên nhà. Một cuộc gặp gỡ giữa hai kẻ thù, để rồi chính sự đồng cảm kéo họ lại gần nhau. Lam chăm sóc cho Khôi như chăm sóc cho chính bản thân mình ngày nào. Cuộc sống diễn ra êm ấm hạnh phúc, dẫu cho mỗi đêm Lam vẫn “đi khách”.

Cô gái điếm không quan tâm, nhưng thực sự thằng Cười thích cô. Ú ớ những tiếng lóng ngóng, thằng Cười bất lực khi bày tỏ tình cảm. Cô độc, Cười làm bạn với một cái trứng vịt, nuôi một hy vọng khuây khỏa nỗi đơn côi. Cái trứng được ấp, rồi nở. Một con vịt ra đời trong vòng tay yêu thương vụng về của một người điên. Cười quý nó tựa như người thân, người yêu của mình. Nhưng rồi quy luật cuộc sống bắt anh chấp nhận sự thật: con vịt cần đàn của mình hơn anh. Ích kỉ níu giữ yêu thương bên mình, cuối cùng anh trả con vịt về đúng miền yêu thương, bất chấp nỗi đau chia phôi và cô độc. Để rồi một ngày, cuộc sống lại đem những trái tim yêu về chung một lối.

Đông quay lại, phá đám cặp uyên ương Lam – Khôi. Khôi thuyết phục Lam bỏ nghề, song Lam chưa đủ bản lĩnh, không đủ dũng khí để từ bỏ bất kể tình yêu của anh dành cho Khôi, bất kể Khôi dọa bỏ đi. Cô gái điếm đến thăm thằng Cười, hân hoan nhìn về tuổi thơ bên con vịt. Cô ngạc nhiên trước hành động của chàng khờ khi ví cô như một con vịt cái, còn anh là con vịt đực. Dẫu không thể là người, nhưng trong mắt Cười cô vẫn là một giống loài đáng để yêu thương. Càng ngạc nhiên hơn khi anh bất chấp nguy hiểm để chống đối bọn bảo kê. Nhận ra cuộc đời vẫn còn yêu thương chân thành, cô gái điếm quyết định chống trả lại bọn gian manh. “Tức nước vỡ bờ”. Cuộc đời của một người phụ nữ khép lại trong nhà giam, song cô tin chắc yêu thương vẫn chờ đợi mình ngoài kia.

Tình cảm rạn nứt, rồi Khôi bỏ đi thật sự. Lam lao vào vòng tù tội để rồi kết thúc đời mình trong đen đúa ngày tàn. Còn Khôi, anh quay về quê ôn thi Đại học, tìm kiếm “thiên đường” đích thực cho mình.

4 con người, và hàng ngàn số phận bủa vây cái thế giới của họ. Số phận (theo như chính họ quyết định) đang trôi đi vì đồng tiền, vẽ nên một vết nhơ cho bức tranh xã hội hiện đại. Nghề cho thuê thân xác! Câu chuyện kết thúc trong bóng tối, nhưng le lói đâu đó vẫn là những ý chí mãnh liệt phát sáng cái tầng thấp nhất của xã hội bấy giờ.

Dưới đáy xã hội không có nghĩa là phủ định toàn bộ đạo đức

Con người ta hay tự đặt niềm tin rằng: dưới đáy xã hội là mất hết đạo đức, nhân cách, lý trí. Vậy có ai thử hỏi những viên chức, nhân viên, quan chức nhà nước tại sao ở cái nơi “được gọi là tầng trên” cũng đánh mất bản thân vì đồng tiền đấy thôi? Câu chuyện lật ngược bức tranh cuộc sống, tìm về chốn đen tối, nơi mà ánh sáng niềm tin bị lụi tàn trong những trái ngang số phận.

Làm điếm, làm đĩ là một nghề hay là một tệ nạn phụ thuộc vào cách nghĩ và cách hành xử của mỗi người. Họ chấp nhận số phận, họ sẽ sa lầy như Lam, như Đông. Còn nếu nuôi hy vọng vào tình yêu thương, đặt niềm tin vào bản thân và số phận là do mình lựa chọn, con người hoàn toàn vẫn có thể là CON NGƯỜI đích thực dẫu có ở tầng lớp nào trong xã hội.

Nhân vật Khôi được xây dựng nên như một mũi tên định hướng con đường đúng đắn của con người. Lâm vào tình trạng “dở khóc dở cười” ngay trên đất khách quê người, anh không thả tay cho số phận nhào nặn dẫu biết mình chẳng còn gì để mà từ bỏ.

“Anh có biết tại sao cuộc sống lại thú vị không? Vì người ta không biết trước được tương lai”. Chân lý không ủng hộ những ai cam chịu làm nô lệ cho vận mệnh đẩy đưa, mà nằm trong tay những ai biết làm chủ đời mình. Từ bỏ người mình yêu thương đi theo lý trí đúng đắn, liệu có ai dám làm? Yêu thương không nên là một thứ tình cảm mù quáng, để rồi khi sa ngã liệu có còn đủ sức mạnh vực dậy một hy vọng đổi đời?

hotboy 3
Lam, từ đầu phim tưởng chừng như một vị thánh cứu vớt cuộc đời của chàng trai trẻ Khôi khỏi địa ngục thiên đường. Song chính anh lại đem bán thân xác của mình, rồi tự “dỗ dành” bản thân và người yêu về một tâm hồn trong trắng, không lệ thuộc. Những bước tiến câu chuyện dẫn dắt người đọc nhận ra một “bản sao” của Đông trong con người anh, có thể không phải là một “Đông lọc lừa chính hiệu”, anh vẫn không thể dứt mình ra khỏi chốn loạn lạc. Đông phủ kín trái tim Lam một lớp băng giá đầy thủ đoạn, và chúng tan ra khi Khôi bước vào cuộc sống của anh. Tuy vậy, nguồn lạnh trong anh vẫn chưa tắt,chính nó từ từ biến anh thành một con người tàn ác, độc đoán. Và khi mất Khôi, Lam như con thú hóa điên dại lao đầu vào tù tội.

Chợt ngẫm về một Chí Phèo ngày nào, cũng “lưu manh hóa” thành một tay ăn vạ, kết thúc cuộc đời trong thoi thóp hy vọng được quay về thế giới loài người. Cái chết của Lam, liệu cũng giống như bi kịch trần gian của cố nhà văn Nam Cao dành cho anh Chí, là phương pháp giải thoát cuối cùng cho những mảnh đời vướng bận kiếp nô lệ?

Nếu so sánh hai con người làm nghề “đi khách”, thì cô gái điếm tên Hạnh có nghị lực mạnh mẽ hơn. Xuất hiện không nhiều, song sự hiện diện của cô làm nên một chàng Cười tình cảm độc đáo, chân thành, sâu sắc. Hình ảnh một cô gái điếm cầm chiếc ô trong ngày mưa gió chướng, ánh mắt lọt qua chiếc lỗ trên cây dù cũng đã quá đủ để gợi nên tình cảnh của cô trong cuộc đời nhàu nhĩ. Bơ vơ, lạnh lẽo, cô liêu, đối chọi với biết bao thế lực tưởng như giam cầm cô gái cùng với tuổi thanh xuân của mình mãi mãi trong chốn lao tù thể xác.

Chàng khờ mang khuôn mặt cười xuất hiện, đem lại một ánh sáng lạ. Con vịt gợi nhắc về một cô gái nhà quê trong thì quá khứ. Những sự đồng cảm ấy đủ tạo nên sức mạnh đấu tranh cho cô, dẫu chỉ là tự phát nhất thời. Mở đầu bằng hình ảnh quạnh quẽ nơi góc đường, kết thúc cũng là cô độc nơi ngã ba đường, nhưng cô biết mình có Cười bên cạnh, cô biết có một anh chàng khùng ví cô như một con vịt cái để yêu thương như chung một giống loài thay vì nhìn cô như một thứ giẻ rách mạt hạng của đời. Cô biết có yêu thương tồn tại trên đời, và luôn dành cho tất cả nhân hình mang mặt người.

6 tiếng “Khap-Khap-Khap, Cap-Cap-Cap” là câu thoại duy nhất của Hiếu Hiền trong vai chàng khùng tên Cười. Nhưng có lẽ chính anh lại là nhân vật đem lại giá trị nhân văn nhất cho cả bộ phim. Tạo hóa không cho anh bình thường như bao người, nhưng trái tim anh vẫn đập nồng nàn niềm vui sống, yêu đời yêu người. Cảm thương cho cô gái điếm, anh vẫn cố gắng giúp đỡ bất kể sự xua đuổi xa lánh. Rồi cô sẽ lại phước hạnh, như chính cái tên của mình.

hotboy 1

Anh còn ấp một quả trứng vịt, vẽ hình ảnh cô gái anh yêu thương lên đó. Hình ảnh quả trứng như một ẩn dụ cho một tình yêu khó khăn, và con vịt chính là hy vọng tình yêu ấy thành sự thực. Người điên có cách yêu riêng của người điên, đôi khi lại đáng trân trọng hơn cả người thường. Đơn giản vì Cười biết mình đặt trái tim mình đúng chỗ và anh quyết tâm kiên định vì sự lựa chọn đó. Phải đặt mình vào tình cảnh bị hắt hủi, chìm lún trong cô quạnh thì mới thực sự hiểu được niềm vui vô bờ của chàng khùng mang bộ mặt cười ấy. Và cũng có thể hiểu được nỗi đau thấu tâm can khi nhìn “đứa con tinh thần” của mình kêu tiếng kêu gọi bầy. Vịt là vịt, phải tìm về đàn của mình. Cười biết điều đó, nhưng tình yêu bắt anh ích kỷ, giữ vịt riêng cho mình. Nhưng rồi tình cảm cũng dắt anh đi về với chân lý, thả vịt về với bầy đàn. Xé tim mình ra, Cười sống với kỷ niệm ngày có bạn đồng hành. Nhưng đời không phụ ai bao giờ, con vịt quay lại, như một phép tiên diệu kì, như cây ngọt đền đáp công sức vun trồng yêu thương của anh. Yêu thương là vậy, có hy sinh sẽ có đền đáp, có xa cách để biết trân trọng, có lý trí để không mù quáng, có chân lý để không viển vông. Tình yêu của một người khùng, đôi khi “tỉnh táo” hơn một người thường.

Một câu chuyện nhiều nước mắt, từ đầu phim đến cuối phim. Giọt sầu lan dài theo bóng đêm tàn tạ. Có giọt lệ căm phẫn uất ức, có giọt sầu đau đớn dằn vặt, có giọt nước mắt yêu thương hạnh phúc. Ai bảo giọt nước mắt hèn mọn, yếu đuối? Lệ rơi đồng cảm, lệ rơi thương yêu, lệ rơi vùng lên. Con người sinh ra có tuyến lệ không phải chỉ khóc ròng cho những đám mây cuối trời chạy theo ánh nắng vàng vọt, không phải chỉ để trối trăn một số phận tưởng chừng chết ngắc trong bủa vây giông tố. Nước mắt là để cuốn trôi bặm bụi tội tình, cuốn trôi ngăn cách xa lạ, đem con người về với tính người, tình người. Vấn đề là ở chỗ bạn sử dụng nước mắt đó như thế nào, và vì mục đích gì mà thôi!

Về kết thúc câu chuyện, thoạt đầu nhiều khán giả có cảm giác “hụt hẫng”, “loãng” vì đóng lại quá nhanh. “Nó cũng đen tối như cái tiền đề của chị vậy”, vẫn là cố văn sĩ Nam Cao ám ảnh cái nhìn. Liệu đây là hạn chế của đạo diễn hay là một dụng ý nghệ thuật? Ngẫm nghĩ kĩ, ta có thể thấy một nét độc đáo tài tình trong cách giải quyết vấn đề. Dẫn dắt khán giả theo một trình tự đi từ tối đến sáng, sau đó hoàn toàn tối mù, đạo diễn tìm ra lối thoát cho nhân vật của mình, dẫu là một cách trốn thoát nhiều vất vả. Cái chết của Lam, Khôi bỏ về quê chấp nhận sống đúng với giới tính của mình, cô gái điếm Hạnh tự thú và ở tù, thằng Cười tiếp tục sống với con vịt và chăm nom thăm nuôi Hạnh. Tất cả đều hướng tới một niềm tin về cuộc đổi đời tốt đẹp hơn, tươi sáng hơn cho ngõ cụt của những số phận cay nghiệt ấy. Chìm vào bóng tối để rồi từ đó khơi dậy một nguồn sáng nội tại, một nguồn sáng le lói nhưng sẽ bùng cháy mãnh liệt từ tâm cảm mỗi con người.

Quên mật khẩu

Đăng Ký