[35mm Contest #5] Đập Cánh Giữa Không Trung (2014) Cô Đơn Và Cô Độc | Phạm Việt Anh

35mm Film Review Contest

viet anhTác giả:  Phạm Việt Anh

Ngày sinh: 14/08/1994

Số điện thoại: 097682****

Địa chỉ: Hà Nội


Đập Cánh Giữa Không Trung là một trong những tác phẩm điện ảnh trong nước hiếm hoi và cũng là lần đầu tiên tôi thấy được một bộ phim độc lập lại dành được nhiều tình cảm và sự quan tâm của nhiều khán giả trong nước đến như vậy. Nếu để so với những bộ phim độc lập “lứa đàn anh” đi trước như Bi, Đừng Sợ (2010) và Chơi Vơi (2009), thậm chí là cả bộ ba trilogy bộ phim về chủ đề Việt Nam của đạo diễn Trần Anh Hùng thì bộ phim đầu tay của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã được công chúng đón nhận nồng nhiệt và người xem cũng đang dần dần có một cái nhìn tổng quát hơn về dòng phim mang nặng yếu tố nghệ thuật này. Tuy nhiên, một phần cũng có thể do bộ phim đã được “đem chuông đi đánh xứ người” từ trước đó nên đã gây được tiếng vang lớn trên báo chí vào thời điểm bấy giờ. Bộ phim được hoàn thành vào tháng 9 năm 2014, những trong suốt thời gian đó cho tới đầu năm 2015, bộ phim đã được mang đi công chiếu tại các liên hoan phim quốc tế và đặc biệt trong tuần phê bình phim quốc tế Venice, Đập Cánh Giữa Không Trung đã giành giải phim hay nhất do FEDEORA bình chọn và trao giải. Bên cạnh đó, bộ phim đầu tay của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã nhận được những phản hồi tích cực từ những nhà phê bình điện ảnh danh tiếng cũng lời khen từ những tờ báo quốc tế đã tạo nên một tiếng vang không hề nhỏ cho bộ phim trước khi được công chiếu tại quê nhà. Cùng với đó, sự trần trụi, chân thật của bộ phim khi được công chiếu tại các phòng chiếu lớn trên toàn quốc đã kích thích sự tò mò của khán giả rằng, phim độc lập là gì, nó ra sao và như thế nào. Sự trần trụi và chân thật của bộ phim được đón nhận nồng nhiệt cũng bởi bộ phim là câu chuyện về tuổi trẻ, về ngưỡng tuổi ai cũng đã đi qua.Về những băn khoăn trăn trở, những ám ảnh day dứt và những tiếc nuối xót thương, để khi xem bộ phim này, chúng ta có thể nhìn ra một phần của mình ở trong đó.

Chủ đề của bộ phim không mới, nhưng cách nhìn của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã khiến cho bộ phim có sức hút kỳ lạ. Vẫn là Hà Nội đấy, vẫn là những người trẻ tuổi đấy, là những day dứt ám ảnh về việc phải lựa chọn. Hà Nội trong phim hiện lên không thơ mộng như của đạo diễn Trần Anh Hùng, không ngọt ngào đằm thắm như trong những cảnh quay của đạo diễn Tony Bùi, không khiến người xem phải choáng ngợp bằng những flycam như của đạo diễn Victor Vũ. Hà Nội của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp hiện lên chật hẹp, bẩn thỉu và bức bối. Những khu nhà của những người nghèo mọc lên san sát nhau cạnh đường tàu, cạnh những kênh mương. Là nơi ánh Mặt Trời không chiếu đến những góc tối nhất. Những người dân sống trong những căn nhà mang những khuôn mặt khắc khổ, cam chịu và ngay cả những cơn mưa xuyên suốt cả bộ phim cũng không đủ sức gột sạch những u ám ấy. Những cơn mưa rào mát lành của mùa hè ấy, chỉ khiến cho người xem cảm thấy thêm phần bức bối, oi nồng và nhớp nháp của những khu phố nghèo trong lòng Hà Nội. Ngay cả đoàn tàu, thứ mạnh mẽ nhất trong cả bộ phim, mà sau này đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp có chia sẻ với chị đoàn tàu như một dương vật của người đàn ông, nó lao qua, càn quét và cuốn phăng mọi thứ cũng không đủ sức phá vỡ bầu không khí ảm đạm. Đoàn tàu phóng qua với tiếng còi tàu rền rĩ chỉ như một con thú bị thương đang quằn quại rên rỉ và những người dân sống bên đường ray ấy là những người chỉ biết nhìn mà không thể giúp nó.

dap canh 2

Bộ phim kể về Huyền và cái thai mà cô có với Tùng. Bỏ hay giữ đứa bé trong bụng là câu hỏi được không chỉ Huyền mà là của tất cả những nhân vật trong phim cùng khán giả đặt ra. Huyền luẩn quẩn trong cơn đói và túng quẫn với cái thai. Tùng, một thợ sửa đèn cao áp và mê đá gà, với tôi, anh đơn giản chỉ là một đứa trẻ chưa lớn và còn mải chơi. Anh luôn bỏ đi những lúc Huyền cần anh nhất và thậm chí ngay cả Hoàng, người đàn ông bị ám ảnh về hình ảnh bào thai và đồng ý mua dâm với Huyền, một người đàn ông trong giấc mơ, luôn xuất hiện và biến mất không tiếng động, một người lịch lãm đẹp trai với những câu nói dịu dàng, cũng biến mất ngay khi Huyền cần anh và tìm anh. Những người đàn ông xung quanh Huyền là đại diện cho những người đàn ông trong thế hệ của chúng ta, những đứa trẻ chưa trưởng thành hoặc những đứa trẻ mang trong mình những nỗi đau quá lớn mà khi trưởng thành rồi đều mang một vết sẹo trong lòng. Những người đàn ông ấy, họ sẽ luôn biến mất khi phụ nữ cần họ. Vì sao lại như vậy? Vì họ sợ. Họ sợ khi những người phụ nữ yêu họ quá nhiều. Để khi những người phụ nữ nhận ra thì những người đàn ông đó đã đi rất xa rồi.

Tôi rất ấn tượng với nhân vật Linh, một chàng trai đồng tính làm nghề mại dâm và là bạn thân của Huyền. Tại sao đạo diễn lại chọn cho Huyền một người bạn thân có giới tính và nghề nghiệp đặc biệt như vậy? Tôi nghĩ, nếu Linh là một người phụ nữ, Linh sẽ chẳng bao giờ là chỗ dựa vững chắc được cho Huyền mỗi khi một người đàn ông rời bỏ cô. Và một người bạn thân là đàn ông ư? Tôi thậm chí còn không tin anh ta sẽ ở lại cũng Huyền sau từng ấy biến cố để chia sẻ và cảm thông cho cô. Cho nên, cho dù Linh vẫn mang vẻ ngoài là một người đàn ông, nhưng đó chỉ là hình tượng về một chỗ dựa và một phần nữ tình trong anh ta mới là chỗ dựa vững chắc cho Huyền.

dap canh 4

Những chuyến xe đêm và những chuyến tàu đêm lao vun vút qua những cảnh quay. Những lời hứa về một tương lai tươi sáng được những người đàn ông nói ra trong đêm cũng chỉ như một giấc mơ. Hoàng là giấc mơ của mọi cô gái và anh cũng chỉ như nhân vật không có thật. Hoàn hảo là thế nhưng Hoàng vẫn khiến rung mình kinh khiếp vì cái sở thích bệnh hoạn của anh. Tôi không khỏi sởn da gà trong phân cảnh anh ngồi xem những bức ảnh chuyển động của một bào thai với đôi mắt rưng rưng tiếc nuối. Và Huyền cũng cần những phép thử lòng tin với anh trước khi cô cảm thấy một phần nào đấy mình đã yêu anh. Với tôi phép thử ấy là bát cháo mà Hoàng dẫn Huyền đi ăn. Một bát cháo nấu bằng thứ nguyên liệu mà nếu không cẩn thận sẽ rất độc. Bát cháo cùng giấc mơ bị sảy thai của Huyền là phép thử về lòng tin của cô với những người đàn ông. Cô chấp nhận ăn bát cháo độc để biết mình có chết hay không và nếu không chết mình sẽ ra sao. Một bát cháo tượng trưng cho lòng tin mà trong đó hoặc là sự chân thành, hoặc là sự dối trá. Bát cháo mà chúng ta vẫn ăn hàng ngày trong đời.

Con cá Tùng mang về trong hộp đựng đèn cao áp cũng như cuộc đời Huyền, loanh quanh luẩn quẩn không lối thoát và khi con cá chết đi cũng là lúc Huyền không còn sự lựa chọn nào khác khi bước chân vào nghề mại dâm. Và rồi ngay cả người bạn thân nhất của cô là Linh, cũng phải ra đi. Huyền hỏi Linh, mày sẽ đi đâu và Linh chỉ trả lời, tao chưa biết, nhưng sáng mai tao sẽ ra đi, từ rất sớm.

Những phân cảnh Huyền ngồi thẫn thờ trong đêm với đôi mắt mở to, thẫn thơ và ngây dại không khỏi làm tôi thương cảm. Có lẽ bởi tôi cũng là một người đàn ông, và nếu tôi tồn tại trong bộ phim ấy, tôi có như Tùng, như Hoàng hay đơn giản chỉ là một người vụt ngang qua đời Huyền như những chuyến tàu đêm? Tại sao chúng ta lại luôn lạc long bơ vơ giữa cuộc đời những khi ta cần một người bên cạnh nhất?
dap canh 5

Bộ phim kết thúc đột ngột dưới tiếng mưa khi Huyền đang đứng nấu một nồi cháo. Không có tiếng nhạc nền, bộ phim kết thúc rất nhanh. Và sau khi nấu xong nồi cháo ấy, Huyền sẽ làm gì? Chẳng ai biết cô có giữ đứa bé hay sẽ bỏ nó nhưng ít nhất, khi xung quanh cô không còn ai, cô cũng đã tự mình nấu một nồi cháo cho riêng mình, một nồi cháo có gạo bên trong chứ không lõng bõng toàn nước như đầu phim vì cô hết tiền. Nồi cháo đang sôi ấy, liệu bây giờ có còn đang sôi?

Bộ phim đầu tay của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp tuy còn nhiều chi tiết và những cảnh quay chưa thực sự tốt nhưng đó là một bộ phim độc lập rất đáng xem của điện ảnh Việt Nam. Khi được trò chuyện trực tiếp cùng chị, tôi đã trao đổi với chị rất nhiều về bộ phim, những suy nghĩ của chị, của những nhân vật trong phim và cả những mong ước của chị sau này. Chị nói, phụ nữ chúng tôi sinh ra đã là cô độc và chúng tôi sống trong một cuộc sống cô đơn, nhưng liệu sẽ có ai làm chúng tôi cảm thấy mình được yêu thương hay sẽ mãi mãi trăm năm cô đơn. Lúc ấy tôi chợt nhớ đến nhà văn Nguyễn Việt Hà từng viết trong cuốn con giai phố cổ của ông rằng:“Phụ nữ cô đơn. Đàn ông cô độc. Cô đơn là cảm giác rất muốn có một ai đó những không thể. Cô độc, đơn thuần là sự trống trải ngạo mạn”. Và đương nhiên rồi, người viết ra những dòng kia là một người đàn ông, và đàn ông mãi mãi không hiểu hết được phụ nữ.

 

Quên mật khẩu

Đăng Ký