[35mm Contest #8] Life Is Beautiful (1997) Cuộc Sống Tươi Đẹp | Đỗ Thị Trang Duyên

35mm Film Review Contest

do thi trang duyenTác giả: Đỗ Thị Trang Duyên

Sinh ngày: 20/10/1994

SĐT: 0166362****

Địa chỉ: Quận 12, TP. HCM


Tôi đã ngạc nhiên về cách mà biên kịch nghĩ ra một câu chuyện như vậy. Người ta dùng hoa hồng để cứa vào tim bạn, dùng mật ngọt để tẩy rửa vết thương và đọng lại sau cùng là cảm giác gì, có khi bạn không biết vì đã quá tê dại. 

Phải là một người lạc quan đến thế nào, thông minh đến thế nào, sống nhiều đến thế nào, để viết nên một kịch bản hay như thế? Dấu hỏi dành tặng nhà tiểu thuyết, nhà thơ, nhà biên kịch – Vincenzo Cerami cùng đạo diễn – Roberto Benigni.

life-is-beautiful

Lãng mạn, nhẹ nhàng; lịch lãm, thanh tao – đậm phong cách Ý. Ban đầu tôi cứ nghĩ rằng đây sẽ là câu chuyện về mối tình lãng mạn và kết thúc có hậu giữa một đôi uyên ương. Nhưng không. Đây là câu chuyện về một gia đình bị chia cắt trong trại tập trung Do Thái vào Thế chiến thứ II. Biên kịch đã khéo léo giấu đi cốt lõi câu chuyện đến hết 1/3 bộ phim, khiến người xem sa bẫy (hoặc ít nhất là tôi sa bẫy).
– Trước đây, tôi có dịp được đọc quyển “Những ngày cuối cùng của Hitler”. (Nostradamus từng tiên đoán về Hitler và miêu tả như sau: Một gã đàn ông thu phục thế giới bằng cái lưỡi của mình. Góc nhìn này sẽ được thấy rõ thêm trong quyển “Một nửa của Hitler” tác giả Eric Emmanuel Schmitt: Hitler có tài diễn thuyết cực tốt, nhưng gã chỉ có thể diễn-thuyết-tiêu-cực! Gã không thể có phong thái xuất thần tương tự nếu phải nói đến những chuyện trang nghiêm, cảm xúc…, chính xác thì gã sẽ sợ rớt linh hồn).

Trong quyển sách nhỏ ấy, bạn sẽ biết vào những ngày bè lũ phát xít chuẩn bị đại bại, Hitler đã ra lệnh giết chết tất cả những người Do Thái trong trại tập trung. Nhưng do số lượng quá lớn, không thể giết xuể trong mấy đêm ngắn ngủi, chúng đã nghĩ đến các biện pháp tiêu hủy con người như tiêu hủy một đám gia cầm: “Tắm” vòi hơi độc, ném vào lò hỏa thiêu, phụ nữ bị lột sạch quần áo và đi thành hàng chờ bị bắn chết… Càng nhanh càng tốt, càng nhiều càng tốt.

Hôm nọ, tôi được xem một bộ phim tài liệu “Nuit Brouillard” (nghĩa là Đêm và sương mù, tên căn cứ diệt chủng người Do Thái), đạo diễn Alain Resnais. Hittler đã xây một “thành phố” bằng gạch đỏ, với đủ bệnh viện, xưởng máy và nhà tù dành cho kẻ phạm tội. Để che giấu việc gã đang xây là một thành phố làm trại giam tiệt chủng, mà tất cả công dân của thành phố đều là kẻ tử tù.

life is beautiful 2

Đầu tiên, khi những người Do Thái bị bắt tới đây. Họ sẽ được phân loại: nam, nữ, già, trẻ, tàn tật, lành lặn…; tóm lại thành 2 loại: lao động được và không lao động được.

Những người không có khả năng lao động (hoặc bằng một ý thích của kẻ cấp cao nào đó, đã đóng cho họ dấu mộc lên tấm vé  đến tử thần), họ sẽ bị lột sạch quần áo, xếp hàng chờ đi tắm công cộng, phơi thân thể trước mắt những người khác, và phơi thân thể giữa ban ngày. Những cánh tay mê mỏi che đi một phần cơ thể, rồi bất lực buông xuôi. Những phòng tắm này, thực chất là các phòng “tắm” hơi độc. Cửa khóa chặt, phát xít đứng canh. Chẳng còn lại gì sau 1 buổi tắm, ngoại trừ những cái xác và vết móng tay cào – hằn lên trần nhà xi măng.

Những người có khả năng lao động thì mặc những bộ quần áo sọc dọc y hệt nhau, họ bị cạo trọc đầu và đánh số, ba người cùng nằm ngủ trong một chiếc giường có độ rộng đo bằng gang tay. Họ được giao cho xây dựng những công trình to lớn mà họ không biết để làm gì cho đến khi bị ném vào đó để thiêu sống. Và họ để lại một núi tóc chất cao 6m trong một nhà kho rộng rãi, hào phóng của quân phát xít. Những công nhân bị thương, sẽ được đưa vào bệnh viện. Nơi họ được thử qua vô vàn loại thuốc “cần được kiểm duyệt” (từ các tập đoàn dược phẩm). Nơi họ là xác sống cho các loại mổ xẻ từ chuyên nghiệp đến không chuyên nghiệp.

Và khi đã chết, họ bị lột sạch quần áo. Quần áo thì cất vào kho, còn xác họ thì vất ra đường. Nhiều quá, thì chúng dùng xe xúc đất để hốt. (Tôi chỉ từng thấy cảnh này 1 lần duy nhất khi sóng thần đổ bộ vào bờ biển Indonesia, giết chết hơn 200.000 người. Xác người trắng phau lẫn trong bùn đất và hoang tàn đổ nát; những chiếc máy xúc cỡ lớn chậm chạp mang họ đi.)

Một quyển sách khác, tên là “Lời thú tội của một sát thủ kinh tế” tác giả John Perkins. Bạn sẽ biết được rằng kẻ đứng đằng sau lưng Hitler, kẻ đã đổ tiền đầu tư vào gã mắc chứng tâm thần – chính là những kẻ đứng đầu Wall Street lúc bấy giờ (vâng, Wall Street “hoa lệ” mà cả thế giới ca Tụng đây) – những tên chủ tập đoàn, những tên chủ ngân hàng bẩn thỉu. Nguyên nhân? Đơn giản thôi: Chiến tranh là tiền. Máu là tiền. Mạng người là tiền. Tiền từ những thương vụ bán vũ khí siêu lợi nhuận cho cả hai phe Đồng Minh và Hitler, tiền từ cướp bóc, tiền từ những nô lệ Do Thái không công, không xác… Hóa ra, những tên phát xít vẫn chưa phải quỷ dữ thật sự. Mỉa mai hay cay đắng thay, đa phần trong số những kẻ ấy (chính xác là 6/7), những tên chủ ngân hàng khét tiếng nhất mọi thời đại, đồng thời là những nhà sáng lập ngân hàng thông minh nhất thế giới – lại là người Do Thái… (bạn sẽ biết về 7 nhân vật cầm đầu “siêu đẳng” này nhờ quyển “Những âm mưu từ đảo Jekyll” tác giả G. Edward Griffin, tội ác tài chính mà chúng đã, đang và vẫn đang tiếp tục gây ra. Quá bán chúng ta là một lũ lừa.)

Tôi đi hơi xa rồi.

Hãy quay lại câu chuyện ban đầu.

Trong bối cảnh mà sự thật về thời đại của lũ phát xít Hitler chỉ gợi nhắc đến nỗi ám ảnh, sự sợ hãi, cái chết và lòng thù hận – thì Life is Beautiful nổi lên như một tòa sen trong đầm lầy – mạnh mẽ và rực rỡ. Một người bố vĩ đại – một người đàn ông Do Thái thông minh đã biến toàn bộ câu chuyện chiến tranh và ngục tù thành một trò chơi tính điểm hấp dẫn mà giải nhất là một chiếc xe tăng “hàng thật”.
Tất cả những nỗ lực nói dối vô cùng táo bạo và nguy hiểm của ông chỉ để đứa con trai của mình tin rằng đây là một trò chơi chứ ko phải một cuộc bắt nhốt tiền-thảm-sát, để đứa bé được vui vẻ – không sợ hãi – không than khóc và sống sót.

Bằng tất cả sự thông minh, nhanh trí, bình tĩnh và lòng quả cảm vô cùng, ông đã chiến thắng thần chết – nhưng không phải thần chết của ông…

…Tôi sẽ nhớ mãi, cảnh ông bước đi như một chú hề vui tính, như một cậu học trò nghịch ngợm lỡ bị thầy cô phát hiện, như một người chiến thắng – khi tên lính phát xít dẫn ông bước thẳng đến cái chết – ông vẫn không quên nháy mắt tinh nghịch lần cuối với đứa con của mình.

life-is-beautiful-3

Thực sự thì ông đã chiến thắng! Vì đến giây phút cuối cùng, đứa trẻ đã sống sót, nó nhìn quanh khu trại tập trung giờ không còn một bóng lính. Một chiếc xe tăng phe Đồng Minh vừa đúng lúc tiến vào sân. Nó ồ lên, có lẽ nó nghĩ “Bố đã nói sự thật!”. Không còn phần thưởng nào xứng đáng hơn cho người bố cao cả, sau một “cuộc chơi”.

Không máu, không nước mắt, không la hét – suốt bộ phim, không hề có 3 thứ gắn liền với chiến tranh này.

Life is beautiful
I swear

Quên mật khẩu

Đăng Ký