Anomalisa, Phim Hoạt Hình Đáng Xem Nhất 2015

Góc Nhìn Điện Ảnh

Không phải Inside Out hay The Good Dinosaur, có thể Anomalisa mới là bộ phim hoạt hình hay nhất năm 2015.

 

“Thời gian sống là có hạn, chúng ta thường quên điều đó.” Một câu thoại và mọi người nhận ra ngay Charlie Kaufman, nhà biên kịch nổi tiếng với những tác phẩm mơ mộng huyền hoặc Eternal Sunshine Of Spotless Mind (2004), Adaptation (2002), hay Being John Malkovich (1999).

Ông được biết đến trong việc lựa chọn những chủ đề phức tạp mang tính hiện sinh về sự tồn tại của cá nhân, về mối tương quan và va chạm giữa con người với nhau, và với hiện thực, về sự sống và cái chết. Người ta đã dùng riêng chữ “Kaufmanesque” cho dòng phim đặc trưng của ông.

Ở vị trí đạo diễn, dù chỉ mới chỉ đạo một phim điện ảnh duy nhất là Synecdoche, New York (2008). Một phim nhiều lớp lang, sâu sắc về mối tương quan giữa cuộc đời và kịch nghệ, cực kỳ khó ở việc dàn dựng. Phim không hợp với đại chúng và không thành công ở mặt thương mại, nhưng Kaufman được giới phê bình đánh giá rất cao.

Kaufman (phải) và đồng đạo diễn Duke Johnson

Anomalisa là lần trở lại sau 7 năm, với kịch bản được cho đã hình thành từ những ngày thực hiện Synecdoche. Ban đầu, nó dự định sẽ là một “vở kịch âm thanh” – đúng như tên gọi, gồm những màn đối thoại trong seire “Theatre Of The New Ear” (Rạp Hát Đôi Tai) của nhà soạn nhạc Carter Burwell. Nhưng Kaufman đã giữ lại và phát triển thành phim hoạt hình.

Bộ phim được dựng theo phong cách stop-motion, kể về một nhà văn trung niên cô đơn và thất vọng Michael Stone (David Thewlis lồng tiếng). Ông gặp khó khăn trong việc kết nối với mọi người xung quanh. Trong chuyến công tác đến Cincinati, Ohio, Stone gặp một cô gái tên Lisa (Jennifer Jason Leigh lồng tiếng) sẽ thay đổi cách nhìn của ông về cuộc sống.

Kaufman giữ vai trò đồng đạo diễn với Duke Johnson, người có kinh nghiệm với thể loại stop-motion với các phim Beforel Orel: Trust (2012) và Marry Shelley’s Frankenhole (2010). Cả hai đã mất 3 năm để hoàn thành.

anomalisa 4

Khung hình rất có hồn dù nhân vật đều là các con rối

Một điều đáng chú ý là kinh phí thực hiện hoàn toàn được quyên góp qua trang Kickstarter. Bởi theo lời Kaufman “không ai muốn làm bộ phim này.” Lời kêu gọi là “để sản xuất một bộ phim độc nhất và đẹp đẽ nằm ngoài hệ thống hãng phim Hollywood nơi mà bạn, những khán giả, sẽ không bao giờ có thể thưởng thức những tác phẩm tuyệt diệu nguyên gốc.”

Phim nhận được số tiền gần 500 ngàn đôla, thu hút được sự chú ý của một hãng phim độc lập từ Anh. Họ đã quyết định chi tiền, tổng cộng 8 triệu đô kinh phí. Ban đầu ý tưởng là về một phim dài khoảng 40 phút, nhưng sau đó đã đủ tiền để phát triển thành tác phẩm tiêu chuẩn 90 phút.

Điểm nhấn của bộ phim là những con rối được sử dụng để trở thành các nhân vật. Những con rối thật, với gương mặt được in 3D.

anomalisa 5

Stone và Lisa

“Khi chúng tôi gặp lần đầu, Duke mang theo hai con rối, một là Stone và một là Lisa,” Kaufman kể lại. “Chúng ngồi trên bàn, và khiến tôi cảm thấy buồn bã. Vì tôi thường thấy chúng cử động, nhưng giờ những con đồ chơi nhỏ bé ở đó, không hề sống, tôi đã ngạc nhiên vì mình cảm thấy thế.”

Họ quyết định thổi hồn cho chúng.

“Mọi người nói rằng: ‘các anh không được làm cho con rối quá giống thật, vì sẽ rất kỳ quái và khó chịu,’” Johnson nói. “Chúng tôi tin rằng không phải thế. Điều độc đáo về stop-motion là có tính chất giống với cuộc sống thật, vì nó không được làm bởi máy tính, nó không hoàn hảo – những bàn tay chạm vào và di chuyển mọi thứ.”

“Dù cho bạn có hoạt họa hoàn hảo đến đâu đi nữa, không thể phủ nhận được – bạn sẽ cảm thấy điều đó. Là cuộc sống hữu cơ được tạo nên bởi những thứ vô cơ.”

“Có thứ gì đó mong manh và rất con người về nó,” Kaufman nói. “Bạn sẽ biết con người làm nên bộ phim, vì nó không hoàn hảo.”

Anomalisa 1

Một cảnh trong phim Anomolisa

Nhiều người sẽ nghĩ Kaufman sẽ là người chỉ đạo chính, còn Johnson phụ trợ cho mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, cả hai xác nhận được ngược lại. “Tôi và Charlie thảo luận về mọi thứ. Mọi quyết định được thực hiện trong phim. Thiết kế trang phục. Ánh sáng. Góc quay. Thiết kế rối. Thiết kế nhân vật. Mọi quyết định đều là sản phẩm của những đối thoại hợp tác.” Johnson nói.

Anomalisa, đúng như xếp loại R, là một bộ phim “người lớn” tập trung vào nỗi cô đơn, với lời lẽ thô tục và cả tình dục. Nội dung có phần gợi đến Her (2013) của Spike Jonze. Ngoài một trailer chính thức, phim có thêm hai trailer ngắn “giới thiệu nhân vật” khá lạ mắt, về Stone và Lisa.

Bộ phim gây tiếng vang sau khi giành “Giải thưởng lớn” tại LHP Quốc tế Venice lần thứ 72 diễn ra vào tháng 9/2015, và được giới phê bình ca ngợi. Anomalisa hiện đang giữ số điểm 8.1 IMDB (1k votes), 96% Rotten Tomatoes (56 reviews) và 94/100 Metacritic (17 nhà bình luận).

Phim đã được hãng Paramount nhận phát hành, công chiếu rộng rãi vào tháng 1/2016 ở Mỹ, để kịp chạy đua cho giải Oscar sắp tới.

Quên mật khẩu

Đăng Ký