Before Sunset: Trước Lúc Hoàng Hôn

35mm Chọn Bình Luận Phim Phim Xuất Sắc Toàn Bộ Phim
10

Điểm bạn đọc

“Tại sao tất cả các mối quan hệ đẹp cần phải kéo dài mãi mãi?”

Before Trilogy có thể được xem là một trong những “masterpiece” của nền điện ảnh thế giới. Sử dụng thời gian thực, một phương thức khiến cho bộ phim gắn liền với ký ức và sự trưởng thành của người xem, khi đối chiếu với thời gian đang diễn ra. Những cuộc gặp gỡ vô tình, rồi hẹn hò, rồi chia tay, rồi gặp lại,… Những hồi tưởng trong đời của mỗi người, đã được Richard Linklater kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh với phương thức đối thoại và tự sự, cùng cặp đôi Jesse (Ethan Hawke) và Celine (Julie Delpy).

Sau 9 năm, một mùa hè năm 2004, cả hai đã gặp lại nhau tại buổi ra mắt sách của Jesse tại tiệm sách Shakespeare and Co Paris. Jesse, giờ đây đã trở thành nhà văn nổi tiếng với cuốn sách viết về cuộc gặp gỡ của chính họ tại Vienna. Paris là điểm dừng cuối của hành trình giới thiệu sách của anh. Chỉ còn vài tiếng là anh phải ra sân bay để về nước cùng đoàn. Cách tạo tình huống giả lập đã tạo ra sự eo hẹp lẫn ý nghĩ của 80 phút mà cả hai sẽ trải qua, trước khi hoàng hôn tắt dần chuyển sang đêm, trước khi Jesse sẽ rời khỏi Paris để lên chuyến bay trở về Mỹ.

Họ đã có 80 phút sau 9 năm kể từ lần gặp đầu tiên,

Jesse và Celine đã đi dạo dọc sông Seine, vào một quán cafe đặc trưng Paris, kể cho nhau nghe hoàn cảnh hiện tại, lẫn nuối tiếc về sự lỡ hẹn cách đây 9 năm trước. Trong một đêm tại Vienna, khi họ mới 20, Jesse và Celine đã có tất cả thời gian của cuộc đời này, với những ham muốn vô tận để chia sẻ thật nhiều những suy nghĩ thầm kín từ tâm hồn. Còn giờ đây, khi họ đã 30, cuộc gặp lại vô tình tại Paris, với áp lực thời gian lớn hơn, là cách sắp đặt để cả hai khẳng định cảm xúc của nhau. 

Linklater đã đặt họ vào một tình huống rất có thể xảy ra, một cuộc gặp lại vô tình với người mà mình từng yêu ngay cái nhìn đầu tiên, sau 9 năm. Hoàn toàn có thể xảy ra với bất cứ ai. Và ở cái tuổi qua 30, là giai đoạn cả Jesse và Celine đang sống với những thất vọng lẫn thỏa mãn của tuổi trưởng thành. Họ là những đại diện cho tầng lớp tri thức thành đạt, có công việc ổn định, có những đổ vỡ của cuộc hôn nhân hiện tại, và đang rơi vào tình trạng lấp lửng quen thuộc giữa lý tưởng sống và thực tế.

Đi dạo qua những con phố đặc trưng Paris và ôn lại kỷ niệm gần một thập kỷ qua, cuộc đối thoại của họ đã mở ra một sự hi vọng, hồi hộp, rồi lại dần chìm vào khoảng lặng buồn bã. Người xem, chắc chắn không dưới một lần đã từng nghĩ, liệu giữa Jesse và Celine có thêm một cơ hội mới với một cuộc tình kéo dài, hơn là một đêm tại Vienna? Và Linklater, với sự tinh tế xen lẫn thực tế, ông đã chứng minh rằng, dù cảm xúc được khơi lại sau 9 năm, dù ánh mắt vẫn đầy trìu mến dành cho nhau, thì thời gian vẫn có sức ảnh hưởng nhất định lên cuộc sống của họ. Celine đã tuyên bố là cô không nhớ là họ đã có quan hệ với nhau vào cái đêm ở Vienna, nhưng Jesse thì vẫn nhớ, điều đó đã xảy ra. Có một sự khác biệt trong ký ức, đạo diễn đã tạo ta một sự đảo phách của cuộc trò chuyện, khiến nó bắt đầu lan man, bối rối hơn, và đồng thời, cũng thực hơn. Những câu chuyện bắt đầu mở rộng ra, tranh cãi xảy ra, kéo dài khoảnh khắc khi họ nói chuyện với nhau, và thỉnh thoảng, họ đã vội vàng nhìn trộm đồng đồ vì sắp đến giờ phải rời xa người còn lại. Có thể, những câu chuyện mà họ đang nói không thực sự là những gì họ muốn nói, có thật chỉ có chưa đầy một buổi chiều mà Jesse và Celine phải chia sẻ từng ấy câu chuyện? Tôi nghĩ, ở một phương thức khác, họ đang tìm cách đổ đầy vào thời gian hiếm hoi có được bằng những câu chuyện và thông tin về nhau. Đó là những điều nằm trong khả năng sẽ diễn ra của tất cả các cặp đôi rơi vào trường hợp như Jesse và Celine. Cách lắp đầy thời gian đó, chính là một cách thức nhằm đánh lạc hướng cảm xúc của nhau. Người ta nói quá nhiều vì thật ra họ không có gì để nói. Nhưng chúng ta không thể nào chỉ im lặng, như thế có nghĩa thời gian sẽ trôi tuột mất, như trong suy nghĩ của những đôi sắp chia xa. 

Ngoài ra, ở phần này, khi sắc màu hoàng hôn hiện ra khá rõ ở hai người, tôi nhìn thấy một Jesse có một chút tự phụ, và Celine đã có chút phản ứng với anh. Thậm chí, Celine cũng có những gay gắt nhất định dành cho cuộc sống này. Cả hai đã không còn là những con người hoàn hảo, bởi vì họ đã trưởng thành. 

Trong khung cảnh ở căn phòng nhỏ của Celine, chúng ta tưởng đã thấy dường như cặp đôi này đang tán tỉnh nhau theo một cách thức hoàn toàn khác với Before Sunrise. Khán giả không biết liệu họ có quấn lấy nhau lần nữa hay không? Sự thờ ơ của họ dành cho khán giả, như chúng ta đang ngồi gần và vô tình nghe trộm cuộc nói chuyện vụng về của căp đôi cũng đang ngồi kế bên. Jesse và Celine đã bỏ rơi suy nghĩ của chúng ta, và chính điều này lại khiến cho chuyện tình của họ càng hấp dẫn hơn. Đó cũng là lý do tại sao, cuối cùng, tôi đã không thất vọng trước viễn cảnh nói lời tạm biệt. Dù tôi không hề muốn họ lại rời nhau lần thứ hai, nhưng tôi biết là họ sẽ không chi tay lúc này, chỉ là, họ đang để dành một cuộc gặp mới sau thời gian nữa, có thể sẽ rất lâu.  

Thật ra, tôi cũng đã từng ích kỷ riêng, mong là Richard Linklater đừng làm Before Midnight, giá như Jesse và Celine chỉ cần gặp lại nhau tại tiệm sách Shakespeare and Co sau 9 năm, kể từ Before Sunrise. Nghĩa là sẽ không có một ‘happy ending’ đúng nghĩa như Before Midnight, nghĩa là… Jesse và Celine đã không là vợ chồng. “Tại sao một mối quan hệ đẹp cần phải kéo dài mãi mãi?” – Chính Jesse đã luôn nhắc đến điều này, chính anh đã lo ngại khi hai người thuộc về nhau, những hình ảnh lung linh và đầy mộng tưởng của cả hai sẽ trở nên tầm thường đi. Nhưng rồi cả anh, cả Celine, chính xác là cả chúng ta đã không thể cưỡng lại được ham muốn việc có được nhau, sở hữu nhau, ở bên nhau trong quãng đời còn lại, để (xem như là) đành phải chấp nhận việc chứng kiến những vụng về và sai lầm của nhau.

Tôi đã xem Before SunriseBefore Sunset liền sau đó khoảng độ tuổi 20. Nhưng riêng với Before Sunset, khi xem lại ở độ giữa 20 và 30, việc chứng kiến cuộc gặp vô tình của Jesse và Celine trong buổi hoàng hôn của một chiều mùa hè Paris, là một cảm xúc rất khó tả, chính xác thì đó là cảm giác thân thuộc. Ở lứa tuổi này, không ai còn muốn nói về tương lai, ước mơ, hay những hoài bão xa xôi. Tôi hiểu cảm giác của Celine. Cô ấy đã gặp lại người mà mình vấn vương suốt 9 năm trời, và chỉ còn vài tiếng ở bên anh ta, cô ấy kể về gia đình, công việc của mình, về nỗi trăn trở dành cho xã hội, chính trị, tôn giáo, giáo dục, môi trường, nước sạch… Đó là những gì người ta sẽ nói với nhau ở tuổi trung niên đó sao? Tôi đã từng hỏi như vậy. Thế nhưng, rõ là nực cười ở chỗ, đúng là chúng ta không còn biết nói về điều gì khác ngoài những câu chuyện trên. Người ta không còn nói về cảm giác rung động, về hoài bão giải cứu thế giới, về những mộng tưởng tuổi hoa niên nhiều nữa. Rồi họ cứ nói, cùng nhau đi dạo, động viên nhau qua thất bại, chúc mừng nhau về những thành công. Rồi sau đó họ chia tay, mỗi người lại trở về cuộc sống của mình. Tôi chỉ thích “Before” chỉ dừng lại ở đó, dừng lại ngay khoảnh khắc hoàng hôn khi Jesse đã có ý định giơ bàn tay vuốt mái tóc vàng của Celine, và rồi anh ấy đã rụt lại. Trong ánh nắng vàng vọt của ráng chiều, đôi tình nhân đã từng khiêu vũ dưới đêm trăng của Vienna cách đây 9 năm, họ đã gặp lại nhau, và cảm xúc giờ đây đã xuôi về trong tim, không một chút gơn, người này sẽ ở lại trong một góc ký ức của người kia, mãi mãi.

Và sau đó thì họ không cần đến với nhau nữa, hoặc giả thiết 9 năm sau họ gặp lại nhau ở đâu đó tại một thành phố khác. Như một điều gì đó dang dở, để rồi khi gặp lại nhau sẽ là một khoảnh khắc vĩnh cửu.

Goodbye! Au revoir! Later!

"Một trong những điều tôi không thể làm quen với tuổi trẻ của tôi là sự khác biệt mà tôi tìm thấy giữa cuộc sống và văn học" (James Joyce)