Buena Vista Social Club (1999) Màn Tái Sinh Của Band Nhạc Huyền Thoại Từng Bị Lãng Quên

35mm Chọn Bình Luận Phim Phim Xuất Sắc Phim Kinh Điển Toàn Bộ Phim

Buena Vista Social Club của Wim Wender là một trong những bộ phim tài liệu được yêu thích nhất vào thập niên 90, và cũng là một bài ca lan tỏa đến góc từng bị lãng quên trong di sản tiền cách mạng của Cuba.

Buena Vista Social Club  kể lại một quãng đường khá dài, trải dọc từ những cung đường của thủ đô Havana đến sân khấu Carnegie Hall, bộ phim tài liệu nổi tiếng này đã ghi lại sự kiện một thế hệ nghệ sĩ tài năng và sáng chói nhất của nền âm nhạc Cuba khi họ bất ngờ khuấy đảo cả thế giới, trong thời điểm tên tuổi họ dần chìm vào quá khứ tại quê nhà, sau khi quán bar đóng cửa, nhưng sự phát hiện tình cờ của hai cha con nhạc sĩ người Mỹ Ry Cooder đã tạo ra một dự án âm nhạc mới đã được ghi nhận bởi loạt giải thưởng danh giá. Các ca sĩ và nhạc công kỳ cựu đã hợp tác với nhạc sĩ đồng quê, nghệ sĩ guitar người Mỹ Ry Cooder để thành lập nhóm nhạc Buena Vista Social Club. Họ chơi nhạc jazz có chút biến tấu pha trộn của cha-cha, mambo, bolero… Những bài hát mà họ chơi không quá xa lạ với thế giới như Historie de un amor, Perhaps perhaps perhaps,… với tinh thần Latinh vô cùng đặc trưng, phóng khoảng, vui tươi, hồn nhiên và che giấu nỗi buồn kín đáo.

Âm nhạc có một vẻ đẹp không thể nào thay thế được, đó là khi chúng được thể hiện bởi những người nghệ sĩ thuần tuý, chỉ biết đến duy nhất việc hát và làm vui cho đời bằng tiếng đàn. Buena Vista Social Club chính xác mang tinh thần đó. Từng người nghệ sĩ già sống trong các căn hộ chật hẹp, cũ nát, nhưng họ vẫn là tên tuổi được người dân Cuba chào đón mỗi khi biểu diễn. Ở đó không có ranh giới giữa quần chúng và ngôi sao. Ca sĩ chỉ đơn giản là người hát, mang lại giai điệu cho đời. Đó là Ibrahim Ferrer, người được mệnh danh là Nat King Cole của Cuba, là nữ danh ca Omara Portuondo có chất giọng khàn và độ rung rất riêng, nhưng chúng ta không thể so sánh họ với Cole hay Édith Piaf vì nghệ sĩ tính và cả chất giọng của họ đều rất khác biệt. Là nghệ sĩ piano Ruben Gonzalez, người đã 80 tuổi và luôn than phiền về bệnh viêm khớp nhưng có phong cách piano mạnh mẽ và không thể lẫn với các nghệ sĩ quốc tế khác. Là Compay Segundo, một guitarist và ca sĩ đã trên 90 tuổi, và những thành viên kỳ cựu khác. Những khuôn mặt trở nên quen thuộc, âm nhạc trở nên quyến rũ khi họ đứng trên sân khấu.

Hai ca sĩ chính của band nhạc Buena Vista Social Club: Ibrahim Ferrer và Omara Portuondo, được mệnh danh là Nat King Cole và Edith Piaf của Cuba

Một thành tựu đáng kể của band nhạc là album cùng tên được thu âm ra đời và đoạt giải Grammy sau đó khiến họ trở thành một hiện tượng toàn cầu. Tự sự của họ trong thước phim là cơ duyên đến với âm nhạc, tôi là người đánh giày, quét rác, đến xưởng làm xì gà khi không chơi nhạc, tôi chơi đàn vì không đến trường, tôi yêu âm nhạc từ bố tôi… Lịch sử quốc gia và dấu mốc thời cuộc dù không được nhắc đến, nhưng ai cũng biết các thành viên già của câu lạc bộ đều đã chứng kiến và trải qua giai đoạn khó khăn đó, đặc biệt là nghèo đói, để họ tìm đến âm nhạc và sống với nó. Chúng ta có thể nhìn thấy rất nhiều cây đàn guitar bóng loáng trong các cửa tiệm đã bong tróc vết sơn, hoặc hai ba ông bạn gãy đàn guitar nhanh như lướt sóng trong một căn phòng ọp ẹp, với giấy dán tường lỗi mốt… Ngoài đường cũng không khá hơn, những chiếc xe cũ như đống sắt vụn, bụi và rác có khắp mọi nơi. Trong lòng Havana, Cuba, một đất nước thủ cựu, nơi mang đậm dấu ấn kiến trúc Tây Ban Nha thời thuộc địa, thật khó ngờ là lại có một tình yêu âm nhạc hào sảng và bao la như biển cả. Có cảm giác rằng không chỉ có thành viên của Buena Vista Social Club, mà những người dân ở đất nước này chỉ cần âm nhạc là họ đã có thể sống tốt. Đâu đâu cũng len lỏi những giai điệu Latinh réo rắt, từ trong nhà cho đến xưởng xì gà,…

Sau chuyến lưu diễn duy nhất tại Carnegie Hall, phần lớn các thành viên chính đều giải nghệ. Tình yêu âm nhạc của họ vẫn còn, vẫn lớn, và vì vẫn tình yêu ấy, họ nhận ra đã đến lúc cần phải dừng lại.

Là thể loại phim tài liệu, Buena Vista Social Club đã cung cấp những góc nhìn trực tiếp về cuộc sống và tâm tư của những nhạc công vang bóng một thời tại xứ sở bị lãng quên. Và thực tế là, nếu không có Ry Cooder, thì sẽ rất khó để Buena Vista Social Club lên màn ảnh. Tuy nhiên, dường như “tính Mỹ” vẫn hiện diện khá rõ và thật đáng tiếc để nói rằng, nó luôn tìm cách len lỏi trong phim. Điều mà tôi cho rằng là điểm trừ của bộ phim. Khi các nhạc công trình diễn ở Amsterdam và tại Carnegie Hall, đạo diễn sẽ giới thiệu từng thành viên một bằng cách tập trung vào chủ thể, sau đó cảnh biểu diễn lại được lặp lại và chuyển qua thành viên khác. Nhưng lúc nào người xem cũng sẽ nhìn thấy Ry Cooder mỉm cười. Ry Cooder luôn nằm ở vị trí hàng đầu của các nhạc sĩ trên sân khấu, trên trục hình ảnh ở bên phải trung tâm, và máy ảnh vẫn dõi theo Cooder, như thể các thành viên khác đều ở phía sau band nhạc, trong khi họ mới chính là nhân vật chính.

Bản thân Buena Vista Social Club vốn đã sở hữu một câu chuyện có sức lôi cuốn nhưng lại tiềm ẩn, ở một quốc gia ít nhiều có sự khác biệt về chính trị so với Mỹ. Do đó, việc làm phim tài liệu về họ là một trong những nỗ lực rất đáng ghi nhận của đạo diễn Wim Wender và đoàn làm phim. Những câu chuyện về cách mà những nghệ sĩ này lớn lên, học nhạc, phát triển, bị lãng quên, và sau đó được khám phá lại là điều kỳ diệu, điều này mang đến niềm hi vọng cho chúng ta, những người luôn mong một ngày nào đó sẽ chứng kiến sự tái sinh kỳ diệu ở các nghệ sĩ lừng lẫy một thời, để tạm quên đi chất nhạc công nghiệp đang khô cứng và vô hồn như hiện nay.

Chúng ta đã từng lãng quên những điều đẹp nhất, những con đường cũ, những tuyệt tác nghệ thuật, những band nhạc một thời.

Âm nhạc không thay đổi, chỉ có người nghe nhạc là thay đổi.

Tổng kết

Một trong những hiện tượng về phim tài liệu lẫn âm nhạc của thế giới những năm 90s
9

Xuất sắc

"Một trong những điều tôi không thể làm quen với tuổi trẻ của tôi là sự khác biệt mà tôi tìm thấy giữa cuộc sống và văn học" (James Joyce)

Quên mật khẩu

Đăng Ký