Cuộc Đua Khó Đoán

Góc Nhìn Điện Ảnh Oscar 2016

Thường là vào thời điểm này, danh sách các “chú ngựa” cho Oscar đã sẵn sàng. Ít nhất tên các ứng viên hạt giống đã rõ ràng từ tháng 12 (trước khi danh sách chính thức công bố ngày 14/1/2016). Tuy nhiên năm nay mọi thứ dường như rất khác, khi không ai đoán được chắc ăn ai sẽ có tên, và ai không. Ngay cả giải thưởng “tiền Oscar” như Quả Cầu Vàng, cũng chỉ làm mọi thứ thêm rối rắm.

Đa dạng thể loại

Nhớ lại năm ngoái, cả giới chuyên môn và khán giả đã sớm xem Oscar là “chuyện nội bộ” giữa BirdmanBoydhood. Năm trước nữa, không thể khác ngoài 12 Years A Slave hoặc Gravity. Bởi chất lượng vượt trội và tính cách mạng trong phương pháp thể hiện mà các đạo diễn mang đến. Còn năm nay? Mọi thứ cứ chuyển hướng đến chóng mặt!

Spotlight, phim của đạo diễn kiêm biên kịch Thomas McCarthy, dựa trên chuyện có thật về một đơn vị báo chí điều tra Mỹ, được xếp vào danh sách ứng viên ngay khi công chiếu tại LHP Toronto hồi tháng 9. Nhưng rồi tràng pháo tay dừng lại, khi những gã kỳ cựu ở Tinsel Town là Steven Spielberg, Ridley Scott và Quentin Tarantino liên tiếp ra mắt các phim thuộc hàng hay nhất của họ: phim chính trị “thuần Mỹ” Bridge Of Spies, dĩ nhiên được lòng Hàn Lâm Viện; một thiên khoa học giả tưởng nhưng phục vụ rất nhiều cho công tác thực của NASA The Martian; và bộ phim thứ 8 trong sự nghiệp Quentin được chú ý vì cả độ quái lẫn gây tranh cãi The Hateful Eight. Không chỉ được đánh giá cao, chúng còn khuấy động được sự quan tâm của khán giả đại chúng – lợi thế rất lớn trong các cuộc vận động hành lang Oscar.

Spotlight 2015

Spotlight, bộ phim về làng báo được đánh giá cao

Một điều lạ đời khác, khá hiếm thấy ở giải thưởng có phần trang trọng này, là sự ngăm nghe xâm chiếm của các thể loại giải trí “bình dân.” Chúng ta biết rằng thường thì chính trị, tôn giáo, phân biệt chủng tộc… những chủ đề nặng ký và mang giá trị thực tế, mới có cơ chen chân và ứng cử. Nhưng năm nay, người ta đang nói đến Mad Max: Fury Road, bom tấn mùa hè của George Miller, bộ phim hiện tượng về các ca sĩ nhạc Rap Straight Outta Compton, và thậm chí cả Star Wars: The Force Awakens trong loạt phim giả tưởng lâu đời có bối cảnh ngoài vũ trụ, đều có thể xuất hiện ở hạng mục “Phim Hay Nhất.”

Và dĩ nhiên, trong một năm với các sự kiện lịch sử liên quan đến cộng đồng LBGT (Mỹ thông qua đạo luật về hôn nhân đồng tính), không thể bỏ ngoài tai Carol The Danish Girl. Carol, lấy bối cảnh những năm 50, kể về chuyện tình xúc động giữa một phụ nữ có chồng và cô gái hàng xóm, chứng kiến màn tỏa sáng của bộ đôi “nhẵn mặt” Oscar là Cate Blanchett và Rooney Mara. Trong khi Danish Girl, có thể mang đến năm thứ hai liên tiếp được đề cử cho tài tử Anh Quốc Eddie Redmayne (anh đã chiến thắng “Nam Diễn Viên Chính” năm ngoái). Vấn đề phải nghĩ đến có thể là nên đặt Eddie ở hạng mục “Nam” hay “Nữ”, bởi anh vào vai họa sĩ Einar Wegener, người đầu tiên trên thế giới phẫu thuật chuyển đổi giới tính.

eddie redmayne danish girl

Tạo hình của Eddie trong Danish Girl

Khó để dự đoán

Trong tình cảnh đó, Quả Cầu Vàng có thể xem là cứu cánh cho những người hoang mang. Giải thưởng này giống như “anh em sinh đôi” với Oscar, tổ chức vào tháng Giêng, và thường sẽ định danh cho người chiến thắng tại nhà hát Dolby sau đó. Không hẳn hai giải này luôn trùng khớp ở kết quả cuối cùng, nhưng ít nhất sẽ “lọc” được danh sách đề cử. Như năm ngoái, 4/5 đề cử “Phim Hay Nhất” Quả Cầu Vàng đã nhận chung đề cử tại Oscar (chỉ trừ Foxcatcher).

Nhưng giá trị tham khảo đó đang dần mất đi, khi 5 cái tên xuất hiện năm nay có vẻ khá lộn xộn. Đến mức trang Moviefone phải thốt lên “một danh sách đề cử điên khùng!” Đó là Carol, Mad Max, The Revenant, RoomSpotlight. Trong đó Mad Max được cho “không đủ chất” cho giải thưởng. Nhất là khi những người bầu chọn đã loại ra Bridges Of Spies, Steve Jobs và cả Brooklyn, những phim màu nhiều màu sắc chính kịch hơn. Và hơi lạ đời là hội đồng chấm giải lại loại Quetin Tarantino khỏi cuộc đua, bởi ông thường là “con cưng” Quả Cầu Vàng. Hai phim trước đó là Django Unchained (2012) và Inglorious Basterds (2009) đều lọt vào danh sách phim hay nhất cuối cùng.

johnny depp black mass

Johnny Depp bị Quả Cầu Vàng “bỏ rơi”

Một người bỗng nhiên bị bỏ rơi khác là tài tử Johnny Depp. Còn hơn cả Quetin, anh vẫn thường nhận được đề cử Quả Cầu Vàng (tổng cộng 10 đề cử) cho những vai diễn chẳng lấy gì làm nổi bật. Ví dụ trong Alice In Wonderland (2010). Nhưng năm nay, khi Depp nỗ lực tìm lại hào quang nghệ thuật trong Black Mass, với vai diễn sát thủ gan góc được cho là không e sợ bất kỳ giải thưởng nào, thì lại bị quay lưng. Tệ hơn nữa là ở hạng mục Nam diễn viên, Will Smith nghiễm nhiên chiếm một chỗ với vai tiến sĩ Omalu, trong bộ phim ít người biết đến Concussion.

Được an ủi nhất có lẽ là ở hạng mục “Nữ diễn viên chính.” Không hẳn 10 cái tên đưa ra đều có khả năng tiến thẳng đến Oscar (5 người cho phim Chính kịch và 5 cho Hài kịch), nhưng danh sách này có được sự phong phú ở thể loại và độ tuổi, cũng như góp mặt các nữ chính mạnh mẽ hiếm thấy. Sáng giá nhất là Jennifer Lawrence trong bộ phim về cuộc đời nữ doanh nhân Joy. Brie Larson, tiếp tục khai thác đề tài gia đình trong Room. Saoirse Ronan, cô bé từng nhận đề cử Oscar năm 13 tuổi với Atonement (2007), tỏ ra quá chững chạc trong Brooklyn. Không phải nói nhiều về Cate Blanchett. Và lớn tuổi nhất là nữ diễn viên Lily Tommy (76 tuổi) trong phim Granma.

Mùa Oscar bất ngờ?

Sự khó đoán trong cuộc chạy đua đến tượng vàng năm nay có thể gây khổ não cho các hãng phim, vốn phải bỏ hàng triệu đô cho các hoạt động quảng bá, nhưng đang mang đến kỳ Oscar hấp dẫn nhất trong nhiều năm, với khán giả. Quá nhiều lựa chọn khả dĩ, không thật sự có ai “ăn chắc” từ đầu, và ngay cả tối đa 10 đề cử cho mỗi hạng mục “Phim hay nhất” (so với trước năm 2009 là 5) cũng có vẻ không đủ cho các đồn đoán. Một mùa Oscar đáng kỳ vọng đang đến.

leonardo dicaprio oscar the revenant

Liệu năm nay “thánh nhọ” Leo sẽ thắng?

Tính chất này, suy rộng ra, là tín hiệu đáng mừng hơn là đáng lo với một Hollywood thiếu vắng sự sôi động những năm qua. Khi ranh giới giữa các thể loại truyền thống, và sự phân tách phim các mùa trong năm là khá rõ ràng. Cũng như sự thiếu vắng cạnh tranh bởi một nhóm đoàn phim và cá nhân tỏ ra vượt trội hơn tất cả. Chúng ta có thể thấy rằng, năm 2015 có được sự đồng đều về cả “chất” lẫn “lượng”. Và thú vị là, vẫn có chỗ cho những chuyện phiếm quen thuộc, món khai vị không thể thiếu: Liệu Leonardo DiCaprio sẽ giành tượng vàng đầu tiên? (Anh có một vai diễn thuộc dạng “hành xác” dữ dội nhất trong Revenant) Hay Eddie Redmayne sẽ trở thành nam diễn viên trẻ tuổi nhất thắng hai giải Oscar liền kề? Hay Jennifer Lawrence sẽ có đề cử ở năm thứ 3 liên tiếp, thành tích chưa được lặp lại kể từ năm 1984 của Meryl Streep? (Hay liệu cô có tiếp tục “vồ ếch” trên thảm đỏ hay không?)

Ở diễn biến khác, có lẽ sẽ không phải là kỳ Oscar bất ngờ đối với Châu Á. Khi hàng loạt cái tên đáng chú ý trong năm qua như Nhiếp Ẩn Nương của Đài Loan, The Throne của Hàn Quốc, 100 Yen Love của Nhật… cũng như Muhammad: The Messenger Of God từ nền điện ảnh “chuyên săn giải” Iran, đều bị loại. Trúng Số từ Việt Nam, như dự đoán, cùng chung số phận. Đại diện duy nhất còn trụ lại là Theeb từ Jordan, nhưng khó có cơ hội cạnh tranh với Châu Âu, hoàn toàn áp đảo với 7 tác phẩm được đánh giá cao.

Quên mật khẩu

Đăng Ký