Deadpool Có Phải Siêu Anh Hùng?

Góc Nhìn Điện Ảnh

Đây là câu hỏi vẫn còn gây tranh cãi, nhất là sau câu thoại I’m super but no hero của gã đánh thuê áo đỏ trong bộ phim mới nhất.

Nhiều người dựa vào đó và nói rằng “Deadpool không phải siêu anh hùng”. Vậy gã ta là gì? “Dĩ nhiên là phản anh hùng (anti-hero),” họ trả lời. Rõ ràng, Deadpool là một anti-hero điển hình nhất, không có gì phải bàn cãi. Wiki cũng định nghĩa về nhân vật này rất rõ ở câu đầu tiên: “Deadpool là một phản anh hùng giả tưởng xuất hiện trong truyện tranh Mỹ được xuất bản bởi Marvel.” Trong phần “Ocupation” (nghề nghiệp) của Wade Wilson, tên thật của Deadpool, trên Wiki của Marvel cũng có mục “Anti-hero.”

Nhưng điều này lại dẫn đếu câu hỏi khác: vậy thì “anti-hero” là gì? Và liệu nó là đối nghịch, tách biệt, hay có thể nào là một bộ phận của “super-hero” hay không?

deadpool-1

Trước hết, Wikipedia có định nghĩa về hai kiểu nhân vật này như sau:

Siêu anh hùng (Super-hero hay Superhero): là một thể loại nhân vật có tính chất anh hùng (heroic), sở hữu những tài nghệ phi thường, hiện tượng siêu nhiên, hay siêu năng lực, và được dùng cho các mục tiêu đạo đức hoặc bảo vệ cộng đồng.

Phản anh hùng (Anti-hero): là một nhân vật thiếu vắng các phẩm chất anh hùng theo lẽ thường, như lý tưởng, lòng dũng cảm và đạo đức. Những cá nhân này thường sở hữu nhân cách đen tối như luôn tỏ ra đáng ghét, thiếu trung thực và hung hăng. Những nhân vật này thường được coi là “trái ngược với một anh hùng kiểu mẫu.”

Thoạt nhìn về mô tả, chúng ta thấy sự khác biệt lớn nhất là về nhân cách và định hướng sử dụng năng lực của hai kiểu nhân vật. Nếu phải so sánh, thì hơi kỳ quặc rằng Spiderman và Deadpool sẽ là cặp đôi cho thấy sự tương phản rõ nhất. Nếu Người Nhện luôn phải tự vấn về trách nhiệm mà siêu năng lực của mình mang lại, thì “Bảng cá cược” chẳng thèm quan tâm, miễn là nó giúp gã sống sót và làm trò. Nếu Người Nhện bị ám ảnh về việc phải cứu giúp người khác, chống lại cái ác, thì Deadpool chẳng quan tâm đến ai ngoài bản thân gã.

Lạ đời là hai anh chàng này lại trở thành đôi bạn thân trong comic, và Deadpool (đa giới tính) còn vướng nghi vấn “yêu đương” với anh chàng bắn tơ. Cả hai cũng có bộ cánh đỏ bên ngoài khá giống nhau, và thường gây nhầm lẫn, nhiều khả năng là dụng ý của các tác giả.

deadpool spiderman

Như vậy, super-hero và anti-hero rõ ràng thuộc về những phạm trù khác nhau, chủ yếu về nhân cách. Nhưng nói rằng chúng đối nghịch hoặc khác biệt hoàn toàn, có vẻ hơi vội vàng. Bởi được xác định hoàn toàn dựa vào nhân cách, vốn thay đổi trong những hoàn cảnh cụ thể – một nhân vật có thể tốt lúc này, xấu lúc khác, do các yếu tố chủ quan hoặc khách quan tác động – là không chính xác. Vì thế, để chắc chắn hơn, người ta thường dựa vào một kiểu nhân vật đối nghịch rõ ràng làm chuẩn, là “phản diện” (Villain).

Villain được định nghĩa là một nhân vật “ác quỷ” trong câu chuyện, “một kẻ ác tâm có liên quan đến hoặc hiến thân cho sự tàn ác hoặc phạm tội; vô lại; hoặc nhân vật trong một vở kịch, tiểu thuyết hoặc tương tự, kẻ hình thành một tổ chức ác động quan trọng đối với nội dung.” Super-hero và Villain giống như trắng hoặc đen, và là hai thái cực đối lập hình thành nên cán cân cho bất kỳ bộ truyện hay bộ phim nào thuộc thể loại siêu anh hùng.

Trong quá trình phát triển và ngày càng phức tạp hơn của thể loại này, có thể hình dung các nhân vật di chuyển qua lại giữa ba điểm của một đường thẳng. Ở mặt sáng là Super-hero: là Avengers, X-men, Spiderman, Ant-men, Guardian Of The Galaxy…. Ở cuối đường thẳng, mặt tối tăm là tập hợp của Thanos, Joker, Dr. Doom… Ở chính giữa và năng chuyển động nhất là Anti-hero, trong các nhân vật đã xuất hiện trên màn ảnh rộng nổi bật nhất là Deadpool và Loki. Loki là một ví dụ dễ hiểu cho quá trình chuyển đổi, từ một Villain trong phần đầu của ThorAvengers trở thành Anti-hero ở các phần sau.

loki-marvel

Như vậy, việc định nghĩa nhân vật không chỉ đơn giản là xếp hạng họ vào mục nào cố định. Đôi khi, một nhân vật vừa có thể là Super-hero và Anti-hero do hoàn cảnh bắt buộc phải chống lại Villain. Và dù không chủ định, anh ta cũng góp phần bảo vệ thế giới và làm điều tốt đẹp. Trong thế giới comic thì điều này diễn ra như cơm bữa.

Deadpool cũng là nhân vật trải qua rất nhiều sự thay đổi, nếu xét về tiểu sử. Ban đầu gã ta được giới thiệu như một phản diện chính hiệu, xuất hiện lần đầu trong tập 98 của The New Mutants (1991), tay sai dưới trướng Tolliver và tất công nhóm New Mutants. Sau khi bị ung thư và được chữa khỏi nhờ Weapon X, gã trở thành phản anh hùng như chúng ta thấy trên màn ảnh. Nhưng sau đó, Deadpool cũng có gia nhập các đội siêu người hùng như X-men, X-Force, Heroes For Hire… hoặc giúp đỡ họ chống lại các Villain khác. Đa phần thời gian gã là lính đánh thuê, và phiêu lưu vào đủ thứ nhiệm vụ phức tạp của đủ phe phái.

Còn câu thoại I’m super but no hero? Có lẽ không ám chỉ gì hơn ngoài một phép chơi chữ, rằng tự bản thân gã rất ghét phải làm một “người hùng” theo truyền thống.

Kết luận lại, Deadpool là Anti-hero về bản chất, nhưng cũng là Super-hero trong vài hoàn cảnh, tùy thuộc vào đối thủ và những người mà gã ta hợp tác. Gọi gã là phản anh hùng là chính xác, nhưng là siêu anh hùng cũng chẳng sai. Nghe có vẻ phức tạp và nhập nhằng, nhưng chính điều này làm nên vẻ đẹp cho các nhân vật người hùng trong thời đại mới, khi mọi thứ tốt-xấu, đúng-sai, giống như cuộc đời thật, không có ranh giới rõ ràng – điều rất cần đưa lên màn ảnh rộng. Deadpool chính là kẻ đại diện tiêu biểu mở màn cho thời đại đó.

 

 

Tốt nghiệp khoa Báo chí và Truyền thông trường ĐH KHXH và NV TP. HCM. Bắt đầu viết bình luận phim từ năm 2011 cho các báo, tạp chí, trang mạng điện ảnh.