Fargo (1996)

35mm Chọn Bình Luận Phim Phim Kinh Điển Phim Xuất Sắc Toàn Bộ Phim
9

Xuất sắc

8

Điểm bạn đọc

“Và tất cả những nạn nhân ở Brainerd. Để làm gì? Chỉ vì một nhúm tiền?”, cô nói với Gaear. Khi Marge bắt được Gaear, chở hắn phía sau và cô khóc. “Có nhiều thứ ý nghĩa cho cuộc sống này hơn thế. Anh không hiểu sao? Anh nhìn xem, có cả một ngày tuyệt đẹp ở đây”

“Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra ở một nơi vô định”. Nơi vô định đó là trên những con đường mùa đông giá lạnh ở Fargo, một thành phố lớn thuộc tiểu bang North Dakota. Điều xảy ra là vụ án mạng, một cảnh sát và hai thường dân bị bắn chết cách nhau không xa. Đó là câu chuyện mở đầu cho tác phẩm kinh điển của anh em nhà Coens vào năm 1996.

Lãnh trách nhiệm điều tra vụ án là cảnh sát trưởng Marge (Frances McDomand). Cô nhận cuộc gọi giữa đêm khuya, và lập tức rời căn phòng nhỏ ấm áp để đến hiện trường. Chồng cô thức giấc và quyết định làm món trứng cho bữa sáng. Marge mỉm cười trước sự quan tâm của ông, cô đang mang thai. Marge là nhân vật trung tâm, nhưng phải đến hơn 30 phút đầu phim trôi qua, cô mới xuất hiện.

Trước đó là một loạt kế hoạch và tình huống phát sinh dẫn đến vụ án mạng. Jerry (William H. Macy) là giám đốc bán hàng tại một đại lý xe hơi, đang cần tiền để mua một miếng đất làm bãi giữ xe. Anh ta muốn dàn cảnh bắt cóc vợ mình, để tống tiền ông bố vợ giàu có. Jerry tìm đến hai gã ma cô, Carl và Gaear, để bàn tính. Bọn chúng đồng ý với 40 ngàn đôla tiền công, cộng với chiếc xe mới cóng mà Jerry đưa đến. Vụ bắt cóc diễn ra trót lọt, hai gã đột nhập và tóm lấy vợ của Jerry. Nhưng trên đường tẩu thoát, chúng bị một cảnh sát địa phương chặn lại kiểm tra. Gaear bắn chết người cảnh sát. Chưa kịp xử lý, hai người dân địa phương đi ngang qua và nhìn thấy. Hắn lập tức đuổi theo. Trong bóng đêm, chiếc xe kia lạc tay lái và đổ nhào bên vệ đường. Gaear không chần chừ bắn hạ cả hai.

Marge là một cảnh sát giỏi. Cô thông minh, nhạy bén và nhiều kinh nghiệm. Chỉ quan sát hiện trường, Marge nhanh chóng suy đoán được số lượng thủ phạm, và manh mối dẫn đến chiếc xe mang biển DLA của người môi giới. Trong khi anh chàng cộng sự ngơ ngác không nhận ra, dẫn đến câu thoại nổi tiếng của phim: “Em không đồng ý 100% với việc anh làm đâu, Lou”. Nhưng Marge còn là một người tinh tế và cảm thông, ngay sau đó, cô đã “chữa thẹn” cho anh bằng một câu chuyện cười. Trong khi đó, Jerry đang tìm cách thuyết phục bố vợ chi ra một triệu đôla tiền chuộc. Nhưng ông ta, vốn sắt đá, khôn ngoan, và một tay kinh doanh cứng cựa, muốn từng đồng tiền của mình đáng giá. Ông bố vợ quyết định sẽ tự tay mình đến gặp bọn bắt cóc.

Tuy là phim điều tra, nhưng Fargo không hề tạo kịch tính hay buộc người xem phải suy đoán. Mọi thứ được diễn giải rõ ràng từ đầu phim, kẻ chủ mưu, tội phạm, những người liên quan. Thay vào đó, bộ phim là một lát cắt về con người, trong một chuỗi hành động và hệ quả diễn tiếp, đặt trong tông chung bạo lực, đen tối và hài hước rất đặc biệt. Không gian phim hoàn toàn phủ trong một màu trắng lạnh lẽo, và mang nhiều tính gợi. Những con đường hun hút ngập trong tuyết, ngay từ cảnh đầu tiên Jerry mang xe đến cho hai gã ma cô, đã tạo cảm giác lạc hướng và bất an. Một bức tượng thợ mộc với gương mặt giận dữ chào đón đến thị trấn Brainerd, xuất hiện hai lần với góc quay từ trên xuống, thể hiện sự phán xét và trừng phạt đối với tội lỗi.

Bạo lực và hài hước là phong cách đặc trưng của anh em nhà Coens, từng vang danh với tượng Oscar cho phim No country for old men (Không đất cho những anh già, 2007). Bộ phim thật sự gây rùng mình ở một vài cảnh. Vô cảm nhất là khi Carl thả cô vợ đang bị trói tay và bịt kín mắt xuống xe, cười cợt khi thấy cô ta sợ hãi tìm cách bỏ chạy và té ngã. Hay cảnh máu me nhất, Gaear “xay thịt” ở cuối phim. Tính cách của hai gã ma cô rất rõ nét, tương phản và tạo hứng thú. Carl nhỏ người, vẻ nhanh nhảu, hóm hỉnh, trong khi Gaear ít nói, lầm lì và tàn ác. Áp lực của phim còn đến từ cách thể hiện rất chân thực và trực diện. Mỗi cảnh đối đầu hay giết chóc không hề dài dòng, mà nhanh gọn và sởn gai ốc. Như khi Gaear đuổi theo chiếc xe hai người dân, hắn lạnh lùng bắn hạ ngay lập tức.

Chất hài hước lại đến từ cách lột tả tình huống, lời thoại có vẻ ngô nghê nhưng thú vị, thể hiện bản chất tự nhiên của con người. Như cảnh hai tên tội phạm tranh cãi về việc đi mua bánh kếp, sau đó làm tình với gái điếm trong nhà nghỉ. Sau một cảnh dài về việc làm tình, là một cắt cảnh bốn người nằm im xem chương trình “The Tonight Show”, nó khiến ta bật cười. Hay khi Carl tranh cãi với người soát vé bãi đậu xe, hắn chửi bới và nổi giận chỉ vì tốn thêm 4 đôla. Sự tỉ mủn đó rất thật, rất “người”, và rất thú vị. Hài hước và bạo lực xen lẫn vào nhau, khiến Fargo có một sức hấp dẫn riêng, dù nhịp phim rất chậm và không có kịch tính, hành động như các phim điều tra khác.

Kế hoạch của Jerry hoàn toàn đổ bể. Hoàn cảnh của anh ta là đáng cảm thông, nhưng hành động thì không thể tha thứ. Vốn nhút nhát và phụ thuộc vào bố vợ, Jerry chỉ muốn có thể kiếm chút tiền cho riêng mình. Cuối cùng vẫn bị ông bố “nuốt” cả dự án. Anh ta bế tắc và bất lực. Kế hoạch bắt cóc là một phút thiếu suy nghĩ, nhưng hậu quả của nó thì không chỉ Jerry, mà cả hai tên tội phạm không thể ngờ đến.

Ông bố quyết định tự mình đưa tiền đến cho Carl, khiến Jerry không thể “xơ múi” được chút nào. Vốn cứng cựa, ông ta muốn tự mình đòi lại con gái và bị Carl bắn chết. Trong cơn điên loạn, hắn ta bắn chết thêm người soát vé. Khi mở vali tiền, hắn sững sờ khi thấy có đến một triệu đô chứ không phải 80 ngàn. Carl giấu tiền tại ở một nơi nào đó, dưới lớp tuyết trắng. Hắn muốn chiếm hết tất cả, chỉ mang về một ít cho Gaear. Khi trở về, hắn thấy Gaear đã giết chết con tin. Sau khi tranh cãi, Gaear đuổi theo và “xử lý” nốt Carl.

Đó là sự đảo điên của thế giới ngoài kia, ngoài căn phòng ấm áp của Marge và người chồng tốt bụng. Nữ diễn viên Frances McDomand đã thắng giải Oscar cho vai diễn cảnh sát trưởng Marge. Cô là người tạo nên khuôn mẫu nhân vật, chứ không phải ngược lại, một kiểu vai diễn khó gặp lại lần thứ hai. Marge sắc bén, cứng cỏi nhưng cũng rất nhạy cảm. Người xem có thể cảm nhận tâm hồn của Marge, phía sau mỗi cử chỉ và hành động của cô. “Và tất cả những nạn nhân ở Brainerd. Để làm gì? Chỉ vì một nhúm tiền?”, cô nói với Gaear. Khi Marge bắt được Gaear, chở hắn phía sau và cô khóc. “Có nhiều thứ ý nghĩa cho cuộc sống này hơn thế. Anh không hiểu sao? Anh nhìn xem, có cả một ngày tuyệt đẹp ở đây”. Một cảnh kết đầy sức mạnh, và là tình yêu thương tự nhiên nhất xuất hiện trong phim. Nó giúp lấy lại sự cân bằng, giữa tình người và sự tàn ác.

Fargo không phải là bộ phim dễ xem và dễ yêu thích, bởi nó tập trung và chất liệu hơn là bề mặt. Chất liệu ở đây là diễn xuất tuyệt vời của một dàn diễn viên hàng đầu. Ngoài Frances McDomand còn có Steve Buscemi và Peter Stormare (vai Carl và Gaear), đều là những tên tuổi kỳ cựu ở Hollywood. Trong khi William H.Macy quá xuất sắc trong vai Jerry. Chất liệu ở đây còn là một kịch bản chắc tay và nguyên gốc, phần dựng phim và âm nhạc tuyệt vời, tạo nên một tác phẩm với không khí và trải nghiệm riêng biệt. Fargo cần đến thời gian để hiểu, để thẩm thấu, và là một trong số ít phim lấy cảm hứng từ các vụ án mạng có thật thành công nhất.

Tổng kết

Vô định, giá băng, lạnh lẽo, và cả ấm áp, Fargo là lát cắt cuộc sống vô thường đặt trong chất hài "đen" đặc biệt của anh em nhà Coens.
9

Xuất sắc

Tốt nghiệp khoa Báo chí và Truyền thông trường ĐH KHXH và NV TP. HCM. Bắt đầu viết bình luận phim từ năm 2011 cho các báo, tạp chí, trang mạng điện ảnh.