Fury (2014): Lý Tưởng Là Hòa Bình, Lịch Sử Là Bạo Lực

Góc Nhìn Điện Ảnh Thế Giới Điện Ảnh

Chiến tranh là một trong những chủ đề được rất nhiều các nhà làm phim quan tâm. Năm 1998 khi bộ phim Saving Private Ryan được công chiếu, 20 phút đầu của bộ phim đã làm người xem choáng váng vì độ chân thật, khốc liệt trên chiến trường. Chỉ cách đây vài phút trước chúng ta còn sống, phút sau đã có người phải về với đất mẹ.

Tôi nhớ mãi một câu thoại trong bộ truyện tranh Kaze Hikaru, một câu nói của Okita Souji (võ sĩ giỏi kiếm thuật bậc nhất Nhật Bản) khi nói với Kamiya Seizaburou trong khi luyện tập rằng: “Trên chiến trường cậu chỉ có thể tin tưởng vào thanh kiếm của chính mình, không ai đợi cậu cả, nếu kiếm dài gãy thì dùng kiếm ngắn, kiếm ngắn gãy thì dùng bao kiếm, đến bao kiếm cũng không còn sử dụng được thì tay không cũng phải lao tới, hoặc là cậu giết kẻ địch, hoặc là kẻ địch giết cậu, tùy cậu chọn”. Giết hoặc bị giết, làm kẻ đi săn hoặc đóng vai con mồi, tất cả chỉ diễn ra nhanh trong tích tắc. Khi giết người, máu sẽ bắn đầy người, nhưng còn sống. Ngược lại, nếu không xuống tay nổi, sẽ chết. Nhân nhượng với kẻ thù là tàn bạo với chính mình. Lý tưởng đó chưa bao giờ sai trong chiến tranh nhưng rất hiếm bộ phim nào thể hiện lý tưởng đó.

Hầu hết trong dòng phim chiến tranh, những đạo diễn và kịch bản của họ thường ca ngợi tình đồng đội cao cả, những giây phút thiêng liêng khi người anh hùng của cuộc chiến ngã xuống, đề cao giá trị nhân văn của tình người mà quên mất rằng, cuộc chiến nào cũng có mặt trái, những mặt mà không ai muốn nhắc đến, những mặt tối, sự khốc liệt đến độ mất nhân tính của chiến tranh. Vào năm 1998, khi bộ phim Saving Private Ryan được công chiếu, 20 phút đầu của bộ phim đã làm người xem choáng váng vì độ chân thật, khốc liệt trên chiến trường. Chỉ cách đây vài phút trước chúng ta còn sống, phút sau đã có người phải về với đất mẹ.

Tương tự, Fury (2014), một bộ phim của đạo diễn David Ayer cũng đã cố gắng gồng gánh trên lưng cái nhiệm vụ quan trọng ấy, để làm sao bộ phim vừa phơi bày được trần trụi và chân thực nhất những gì cuộc chiến mang lại, vừa thể hiện được tình đồng đội và những hy sinh cao cả của người lính cùng tính nhân văn. Ôm đồm quá nhiều nhiệm vụ, Fury trở thành hoặc là một bộ phim thiếu sự gắn kết, hoặc là thành một phim “quá cỡ” khi cố gắng dàn trải chi tiết. Có lẽ chính vì vậy, tuy Fury không phải một phim dở, nhưng lại chỉ thu được 60 triệu dollar trong 10 ngày công chiếu và chẳng có cơ hội nào tại giải Oscar. Không, bộ phim không hay đến thế, nhưng nó hấp dẫn vì 3 thứ: Brad Pitt, xe tăng và chửi thề.

Đã có rất nhiều bộ phim nói về chiến tranh, nhưng lại chưa từng có bộ phim nào trước đây nói về cuộc sống của những người lính bên trong cỗ máy được mệnh danh “vua chiến trường” cả. Có lẽ đó cũng là thứ kích thích trí tò mò của tôi trước khi xem bộ phim này. Lấy bối canh vào giai đoạn vào năm 1945, khi cuộc chiến giữa Đức Quốc Xã và phe Đồng Minh đang giao tranh ác liệt, quân đồng minh tiến sâu vào nước Đức. Trước nguy cơ bị tiêu diệt, Adolf Hitler tổng động viên toàn nước Đức đứng lên chống lại quân Đồng Minh. Không chỉ đàn ông, mà cả phụ nữ và trẻ em cũng phải ra trận. Don Collier, người có biệt danh “War Daddy” (Chiến Tướng), đội trưởng điều khiển chiếc xe tăng có tên Fury cùng 4 người đồng đội khác. Chiếc xe tăng Fury cùng với 4 chiếc xe tăng khác có nhiệm vụ phải mở đường, giải cứu bộ binh, tiêu diệt một trung đội pháo và súng máy của lính Đức, cùng với đó là tiến sâu vào những thị trấn mà lính Đức trấn thủ và càn quét chúng. Mất đi tay súng, đội của anh được bổ sung một anh lính trẻ vừa tham gia chiến tranh được 2 tháng tên Norman Ellison, người được đào tạo làm nhân viên gõ giấy tờ văn phòng và chưa từng ra trận bao giờ. Không hề có kinh nghiệm trong chiến trận, chàng tân binh kinh hãi khi đối mặt với chiến trường thực sự khi thấy máu chảy đầy đất, thây chất đầy đồng, bùn đất và khói xăng dầu nám đen mặt. Cùng với những người đồng đội của mình, anh leo lên chiếc Fury ngồi vào vị trí điều khiển súng máy và tiến sâu vào chiến trường Tây Đức để rồi nhận ra, đây là chiến tranh, không hề có sự khoan nhượng và dung thứ cho kẻ non nớt.

Chiếc xe tăng chầm chậm đi qua những cánh đồng u ám khô héo và đầy xác động vật chết, Từng đoàn người tị nạn lũ lượt đi trên đường với dáng vẻ mệt mỏi và sợ hãi. Lẫn trong đám đông là một phụ nữ trong trang phục váy cưới, một người phụ nữ già đang cắt phần thịt chưa thối rữa của con ngựa ven đường. Con đường lầy lội đầy bùn đất và lẫn trong đó là một xác lính Đức bị xe tăng cán cho nát bét. Một biển báo viết bằng tiếng Anh được cắm dọc đường: “You are in Germany, an ENEMY COUNTRY, keep on the alert”. Cảnh vật u ám, tang tóc đến mức sởn da gà. Không hề có tiếng gào thét, không có sự hoảng loạn, cảnh vật chỉ mang một vẻ tĩnh lặng đến hoang tàn. Một địa ngục trần gian.

Lần đầu tiên Norman nhìn thấy người chết trước mặt mình là khi cậu ngần ngại không xả đạn vào đám lính Đức đang nấp trong bụi cây ven đường. Đó chỉ là những đứa trẻ, cậu đặt tay lên cò súng nhưng không xả đạn. Để rồi từ trong bụi cây, một đứa trẻ cầm một khẩu pháo cối nã thẳng vào chiếc xe tăng chỉ huy đi đầu làm 4 người lính chết cháy, người thứ 5 sau khi cố gắng chui ra khỏi chiếc xe đã rút súng tự sát để tránh đau đớn. Sau khi bắn chết đám lính Đức, Don vô cùng tức giận và nhảy bổ vào túm lấy cổ áo Norman mà lắc và chửi: “Norman, thằng chó, tại sao cậu không bắn? Cậu đã thấy mấy thằng ranh con làm được gì chưa? Nhìn đi, đó là lỗi của cậu, là do cái lỗi ngu đần của cậu. Lần sau thấy thằng Đức nào cầm vũ khí, xả đạn chết con mẹ nó luôn. Dù nó là đứa bé một tay cầm dao cắt bơ, tay kia sờ ti mẹ thì tôi cũng đéo quan tâm. Đm, phải băm vằm nó luôn”. Đó là một trong những phân cảnh rất đắt, rất giá trị, cả về lời thoại lẫn cảnh quay để thể hiện cho người xem thấy sự khốc liệt của chiến tranh. Nơi đây, nếu anh chỉ cần chần chừ một giây thôi thì người nằm xuống là anh và đồng đội.

Với khuôn mặt luôn lấm lem bùn đất, một cái đầu lạnh lùng và tài lãnh đạo dày dặn kinh nghiệm, Don đã dẫn dắt cả nhóm của mình từ chiến trường Châu Phi tới Châu Âu, hàng trăm trận chiến phải đối mặt với cái chết. Cùng với anh, Boys Swan “Kinh thánh”- anh chàng có niềm tin tuyệt đối vào Chúa trời, Grady Travis “Đít nhọ”- một tay cục cằn, thô lỗ, lập dị nhưng luôn tỏa sáng khi cần và là người nhìn thấy những phẩm chất tốt đẹp trong Norman và Trini Garcia “Phệ”- một người lính đầy sự trung thành và tin tướng. Cùng với Don Collier “Chiến tướng”, họ coi chiếc xe tăng Fury là nhà, là nơi họ thể hiện tình đồng đội của mình, dù chỉ là nhỏ nhoi, thoáng qua, đầy sự cục cằn, thô lỗ và vụng về. Đó là khi Don nhắc Norman ăn chút gì ngay sau khi bắt anh giết chết một lính Đức, là khi Grady vừa kéo vừa chửi Norman ra khỏi ngôi nhà vừa bị máy bay Đức ném bom khi Norman cố lao vào tìm xác Emma, một cô gái Đức xinh đẹp mà anh yêu khi hành quân, là khi Trini khen ngợi Norman khi anh xả một tràng súng máy vào đám lính Đức đang bốc cháy mà không quên nói thêm: “Đáng lẽ ra cậu nên để chúng chết cháy”, là khi Boys nói đừng để đám lính tiêm nhiễm vào đầu Norman những chuyện ba láp bậy bạ. Giữa địa ngục chiến trường, đâu đó trong những phân cảnh hiếm hoi vẫn xuất hiện tiếng cười giòn giã của những người lính với những câu chuyện đùa bậy bạ về tình dục và phụ nữ. Để rồi sau khi cận kề và thoát khỏi cái chết chỉ trong đường tơ kẽ tóc, họ ôm chầm nhau, thở phào nhẹ nhõm khi vừa được nhìn thấy cửa âm phủ.

Brad Pitt đã làm tròn vai của một ngôi sao hạng A khi tỏa sáng khi cần và Logan Lerman, với vẻ mặt búng ra sữa nhưng có hồn, ánh mắt và sự run rẩy sợ hãi của một tân binh trong những phân cảnh đối mặt cái chết đã làm người xem ấn tượng và hiểu thêm về địa ngục chiến trường.

Nhiều người nói răng Fury của đạo diễn David Ayer có thể sánh ngang cùng Saving Private Ryan của đạo diễn Steven Spielberg, nhưng thực sự Fury còn thiếu một chút gì đó để trở thành một bộ phim xuất sắc, hoặc cũng có thể do ôm đồm quá nhiều nhiệm vụ đã khiến Fury trở nên nặng nề và dài hơn bình thường rất nhiều với 134 phút của mình. Một bộ phim có nội dung đơn giản, tiết tấu không quá chậm, phần nào đấy đã khắc họa sự khắc nghiệt và mất mát mà chiến tranh mang lại. Cùng với tần suất những câu chửi thề dày đặc suốt phim, hình ảnh người lính hiện lên chân thực và ấn tượng. Không thể phủ nhận bộ phim có một cái kết không thực sự mãn nhãn người xem nhưng nó cũng làm khán giả phải run rẩy vì hình ảnh bi tráng của nó. Tôi đặc biệt thích phân cảnh khi Don bắt Norman giết một lính Đức Quốc Xã, đó là phân cảnh phản ánh đúng nhất tội ác chiến tranh mang lại mà lẫn trong đó là sự hận thù, cuồng nộ và phi nhân tính.

“Two years he walks the earth. No phone, no pool, no pets, no cigarettes. Ultimate freedom. An extremist. An aesthetic voyager whose home is the road. Escaped from Atlanta. Thou shalt not return, 'cause "the West is the best." And now after two rambling years comes the final and greatest adventure. The climactic battle to kill the false being within and victoriously conclude the spiritual pilgrimage. Ten days and nights of freight trains and hitchhiking bring him to the Great White North. No longer to be poisoned by civilization he flees, and walks alone upon the land to become lost in the wild. --Alexander Supertramp, May 1992” ― Christopher McCandless

Quên mật khẩu

Đăng Ký