[Góc độc giả] Damien Chazelle – Bậc Thầy Mới Của Dòng Phim Âm Nhạc

Quốc Tế Tin Tức Điện Ảnh

Tác giả: nmduong

Tính đến La La Land, đây vẫn chỉ mới là phim dài thứ ba của Damien Chazelle – đạo diễn kiêm biên kịch gia với khuôn mặt còn những nét “búng ra sữa”.

Năm 2009, Chazelle chào sân bằng Guy and Madeline on a Park Bench, một tác phẩm vừa mang tính chất đề tài tốt nghiệp, vừa góp phần định hình phong cách phim âm nhạc của anh.

Đến năm 2013, phim ngắn Whiplash trở thành một hiện tượng. Mặc dù không thể kêu gọi đủ kinh phí để thực hiện phim dài, nhưng thành công của nó đã khẳng định cho tài năng của Chazelle.  Người ta biết rằng vấn đề tiền bạc chỉ trì hoãn được anh đôi chút.

Ngay năm sau, Whiplash bản phim dài đã càn quét hàng trăm giải thưởng lớn nhỏ. Ba giải Oscar cho bộ phim thứ hai trong sự nghiệp là một thành công quá lớn cho bất kì tài năng trẻ nào. Nhưng Chazelle không dừng lại ở đó.

Chưa đầy hai năm từ thành công kể trên, Chazelle đã khiến tất cả thán phục một lần nữa với “award darling” mới: La La Land! Một trong số các tác phẩm hiếm hoi trong năm 2016 chinh phục hoàn toàn cả hai “phe”: Khán giả ra rạp xem phim lẫn giới phê bình. Khi mà mùa giải thưởng chính còn chưa đến, La La Land đã kịp thâu tóm hàng chục danh hiệu và trở thành ứng viên sáng giá trên con đường chinh phục Oscar lần thứ 89.

Bộ ba phim dài của Chezellen

Khi chọn tiêu đề cho bài này, mình hơi đắn đo việc dùng từ “bậc thầy” liệu có quá tâng bốc hay không. “Hiện tượng” có vẻ tương xứng hơn. Nhưng không! Việc trở thành một thỏi nam châm hút giải thưởng ở tuổi đời còn trẻ, chỉ bằng vài tác phẩm đầu tay trên cương vị đạo diễn lẫn biên kịch, là khía cạnh mà chỉ có khái niệm bậc thầy mới diễn đạt được.

Vậy điều gì trong các tác phẩm của Chazelle đã giúp anh thành công ở dòng phim âm nhạc – thể loại tưởng chừng đang dần bị lãng quên? Trong giới hạn một bài ngắn, mình sẽ nói về  vai trò quan trọng nhất của âm nhạc đối với phim ảnh, và điều này được thể hiện ra sao trong La La Land. Như một góc nhìn khác cho những ai quan tâm.

  1. Âm nhạc tái tạo không gian, thời gian

Yếu tố không-thời gian trong La La Land là một điểm thú vị. Thú vị bởi rất dễ nhầm lẫn. Dường như tất cả mọi thứ, từ những poster phim thập niên 50-60, máy chơi đĩa nhựa, rạp phim Rialto… đều mang đến cái không khí của những năm tháng xưa cũ, cho đến khi tiếng chuông iPhone vang lên. Thực tế thì tác phẩm là một sự kết hợp hài hòa giữa quá khứ và hiện tại. Hài hòa như việc các nhân vật đang mặc những trang phục vintage lại đùa nhau bằng một câu thời thượng trên Internet (“for research purpose”).

Giờ hãy nhìn riêng về âm nhạc của La La Land. Thứ nhạc jazz thuần khiết trải dài phần lớn thời lượng phim gần như tách người xem ra những mối liên hệ với hiện tại, đưa họ về kỷ nguyên vàng son của thể loại nhạc này. Cho đến khi những giai điệu điện tử trong Start A Fire (John Legend trình diễn) kéo người xem về lại thế kỷ 21. Rõ ràng âm nhạc góp phần quan trọng giúp sự hòa trộn không-thời gian trong La La Land trở nên mềm mại. Đây cũng chính là điều mang lại sự khác biệt.

John Legend và Ryan Gosling trong phim

 

  1. Âm nhạc thể hiện những trạng thái cảm xúc

Sự chán chường của một nghệ sĩ jazz cổ điển khi phải chơi nhạc theo yêu cầu của chủ nhà hàng, được cất lên uể oải trong những nốt nhạc bài Jingle Bell. Rồi sự thờ ơ của người nghe xung quanh khiến anh chuyển thất vọng thành giận giữ, bộc lộ qua các nốt nhạc bản Mia & Sebastian’s Theme. Sự chuyển biến tâm lý này không thể hiện bằng lời thoại hay hành động nào, chỉ có thần thái của người nghệ sĩ và thứ âm nhạc mà anh ta chơi.

Đây có lẽ là yếu tố chính thể hiện biệt tài của Chazelle. Nếu nhìn lại Whiplash, những màn đánh trống xuất thần từ đôi tay Miles Teller đều là những cuộc chiến về cảm xúc đi từ hào hứng đến lo lắng, thất vọng, giận dữ rồi chạm ngưỡng thăng hoa. Tất cả gói gọn trong chỉ một bài nhạc chưa đến 10 phút.

Những giai điệu chất chứa cảm xúc của người nghệ sĩ

  1. Âm nhạc kể những câu chuyện chưa được biết đến

Đây được xem là yếu tố bắt buộc với phim âm nhạc. Điều này dễ nhận ra trong La La Land, mà rõ nhất là khi nàng diễn viên hát The Fools Who Dream trong buổi thử vai, kể câu chuyện về người dì đã truyền cho cô cảm hứng mơ mộng và ước mơ diễn xuất.

Tuy nhiên, không cần phải đến cuối phim ta mới thấy vai trò kể trên của âm nhạc. Trong phim, rất nhiều lần âm nhạc thay cho lời thoại để tạo ra một câu chuyện đầy chất thơ. Đó còn là A Lovely Night, bài hát khởi nguồn cho một màn tap dance đầy ăn ý, không làm một buổi tối lãng mạn trở nên hoài phí. Đó còn là City of Stars khi chàng nghệ sĩ tự vấn về những hoài bão có dành cho những kẻ mộng mơ…

Không gì có thể kể một câu chuyện bay bổng tốt hơn âm nhạc

Chắc chắn còn rất nhiều điều đáng để nói về La La Land. Nhưng bài này mình chỉ muốn tập trung về màu sắc âm nhạc trong phim của Chazelle. Thật ra cũng không khó để tìm đọc những bài đánh giá rất hay và toàn diện về cả kịch bản, diễn xuất, quay dựng phim.

Trên phương diện cá nhân, từ Whiplash đến La La Land, mình đều yêu thích phong cách làm phim và đặc biệt là phần âm nhạc của bộ đôi Damien Chazelle và Justin Hurwitz. Hi vọng họ sẽ tiếp tục cộng tác với nhau để cho ra mắt những tuyệt phẩm.

P.s: Trong La La Land có nhiều chi tiết nhỏ mà mình rất ưng. Ví dụ như bộ phim mà hai nhân vật chính đi xem là Rebel Without a Cause (1955), một tác phẩm biểu tượng của James Dean, người mà nam chính của La La Land là Ryan Gosling có nhiều nét rất giống, đặc biệt là khi thể hiện phong cách kiểu bad boy trong Drive (2011).

Quên mật khẩu

Đăng Ký