Góc “Tối” Của Phim Hàn

Góc Nhìn Điện Ảnh

Bạo lực, máu me, đen tối… vốn không phải là những tính từ gợi đến điện ảnh Hàn Quốc. Nhất là với khán giả Việt, vốn đã quá quen với những bộ phim hài lãng mạn đi kèm với làn sóng phim truyền hình Hàn đầu những năm 2000.

Nhưng cũng chính thời điểm đó, các đạo diễn tài năng mà điển hình như Park Chan-wook,  Bong Joon-ho hay Kim Jee-woon, bắt đầu bước vào những góc tối tăm, phức tạp và đáng sợ hơn của tâm hồn con người.

Vụ giết người hàng loạt đầu tiên tại Hàn Quốc xảy ra tại thành phố Hwaseong, tỉnh Gyeonggi vào năm 1986. Kẻ thủ ác đã giết chết và cưỡng hiếp10 nạn nhân là những phụ nữ trẻ. Nhưng hắn chưa bao giờ sa lưới. Vụ án đã gây nhức nhối cho dư luận lúc bấy giờ và thể hiện sự bất lực của cảnh sát địa phương. Năm 2003, đạo diễn Bong Joon-ho viết kịch bản và thực hiện bộ phim Memories Of Murder (Hồi ức kẻ sát nhân) dựa trên sự kiện này, và trở thành một trong những bộ phim trinh thám hay nhất của điện ảnh Hàn.

Bộ phim không đi sâu vào việc xác định hung thủ, dù đã đưa rất nhiều chi tiết gợi mở. Mà tập trung vào việc xây dựng nỗi ám ảnh. Nỗi sợ hãi của người dân khi lần đầu tiên đối mặt với một kẻ giết người hàng loạt, sự yếu kém trong nghiệp vụ của cảnh sát, và diễn biến tâm lý của các nhân vật, tạo nên một không gian đen tối khó quên. Đến nỗi, một khán giả nữ thừa nhận, sau khi xem phim mỗi lần nghe bản nhạc Sad Letter (Bức thư buồn), cô đều cảm thấy lo sợ như thể tên sát nhân đang xuất hiện sau lưng.

Memory of murders

Khung cảnh làng quê đáng sợ trong Murders

Những kẻ sát nhân hàng loạt là chất liệu ưa thích để các đạo diễn đào sâu hơn vào tính nhân bản trong mỗi con người, sự mâu thuẫn giữa đạo đức và công lý, cũng như nơi mà ranh giới thiện ác được phân định. Đó là cách bộ phim I Saw The Devil (Tôi thấy quỉ dữ) của đạo diễn Kim Jee-woon chinh phục các nhà phê bình vào năm 2010. Trong phim, một đặc vụ đã vứt bỏ mọi ràng buộc về đạo đức để trở thành quỷ dữ, trừng phạt tên sát nhân hàng loạt đã giết chết vợ mình. Nhưng khi đã vượt qua ranh giới mỏng manh đó, anh không thể quay trở lại và gián tiếp gây ra những bi kịch khác. Phim không dành cho người yếu tim vì mức độ bạo lực và máu me cực điểm, đến nỗi bộ phim bị xếp loại “hạn chế chiếu” ngay tại Hàn Quốc.

Tuy nhiên, điều được đánh giá cao nhất trong phim là xây dựng thành công chân dung kẻ giết người, do diễn viên kỳ cựu Choi Min-sik thủ vai. Một gã lấy việc giết người làm thú vui, không có chút thương cảm hay nhân tính nào, thậm chí đau đớn và cái chết hắn cũng không màng đến, tạo ra một sự hoang mang cho người xem. Họ có thể cảm nhận, nhưng không thể thấu hiểu những quái thai của nền đạo đức này. Và sự thật rằng những kẻ như vậy vẫn đang tồn tại ngoài kia, khiến cảm giác sợ hãi tăng cao.

I Saw The Devil

Cuộc đấu rùng rợn giữa con người và ác quỷ

Ngoài ra, dòng phim báo thù cũng là một “đặc sản” của điện ảnh Hàn, ghi dấu ấn khá mạnh mẽ với khán giả nước ngoài. Tiên phong trên con đường này là đạo diễn Park Chan-wook với Trilogy (bộ ba) phim báo thù nổi tiếng là Oldboy (2003), Sympathy for Mr. Vengeance (2002) và Sympathy for Lady. Vengeance (2005).

Ấn tượng và đặc biệt nhất là Oldboys, bộ phim Hàn được chấm điểm cao nhất trên IMDB và giành vô số giải thưởng quốc tế. Không có thứ gì thuộc về Oldboy mà có thể tìm thấy ở những bộ phim khác. Một người đàn ông bỗng thấy mình bị bắt nhốt lại trong 15 năm. Khi thoát ra được, ông tìm đến những kẻ bỏ tù mình để trả thù và tìm hiểu lý do. Sự lạ lùng về cốt truyện và cách dẫn dắt, cũng như đề cập đến một vấn đề đạo đức thường bị né tránh, là điều tạo nên thành công cho phim.

Hai bộ phim còn lại đều có cùng nội dung, dù nhân vật báo thù của mỗi phim chia ra là nam và nữ. Nếu như Mr. Vengeance đơn giản về cách thể hiện, nhưng chặt chẽ và sâu sắc hơn về nội dung, thì Lady. Vengeance cực kỳ sáng tạo và đậm chất nghệ thuật, lại hơi lan man và thiếu trọng tâm trong việc giải quyết vấn đề. Mối quan hệ giữa kẻ báo thù và nạn nhân được xây dựng kín kẽ, những sợi dây tình cảm thêm thắt, và không khí kỳ lạ dẫn dắt được cảm xúc khán giả. Bộ phim đầu nói về một người cha trả thù cho con gái, bộ phim thứ hai kể về một phụ nữ cùng gia đình các nạn nhân tự mình hành quyết kẻ giết chết con cái họ.

Oldboy

Oldboy mở màn cho dòng phim báo thù “đặc sản” xứ Hàn

Những bộ phim báo thù thường lồng ghép những vấn nạn xã hội nhức nhối, ví dụ tội phạm buôn bán nội tạng được đề cập đến trong phim The Man From Nowhere (Người đàn ông bí ẩn) có sự tham gia của tài tử Won Bin vào năm 2010. Nhiều người xem đây là phiên bản Hàn Quốc của bộ phim Léon: The professional, lại mang chút ảnh hưởng của Man On Fire – những tác phẩm chất lượng của Hollywood. Tuy vậy, The Man From Nowhere vẫn có những nét riêng không thể lẫn lộn. Phần hành động mãn nhãn, đầy sáng tạo và câu chuyện xúc động khiến phim “dễ thở” và dễ xem hơn, dù mức độ máu me trong các cảnh chiến đấu vẫn được giữ gìn.

Hàng năm, bên cạnh những bộ phim hài lãng mạn đã tạo thành thương hiệu, điện ảnh Hàn vẫn đóng góp các tác phẩm giàu chất nghệ thuật, không ngừng tìm tòi cái mới và những thể nghiệm mới. Đây là kết quả của cả một cuộc cách mạng trong điện ảnh, manh nha từ thập niên 80, 90 và bắt đầu bùng nổ những năm cuối thế kỷ 20. Một bộ phận đạo diễn đã cố gắng thoát khỏi “kẻ thù” chung là sự kiểm duyệt gắt gao của chính quyền, và mạnh dạn phá vỡ những thủ tục, lề lối làm phim cũ. Nội dung dám đả kích và xoáy sâu vào những vấn đề nhạy cảm, hoặc đáng ghê tởm, trong xã hội.

Sự sáng tạo được đầu tư và thể hiện rất rõ trong các cảnh quay, đây là điều dễ nhận thấy nhất. Oldboy có một cảnh phim dài (long shot) khi nhân vật chính Dae-soo chiến đấu với một nhóm đông côn đồ trong đường hẹp. The Man From Nowhere khiến khán giả thích thú với góc quay từ trên xuống di chuyển theo nhân vật khi bay ra khỏi cửa sổ. I Saw The Devil mặc dù nhận nhiều lời công kích và hạn chế từ giới kiểm duyệt, vẫn quyết định giữ nguyên các cảnh đặc tả hành vi sát nhân, nói như đạo diễn Kim Ji-woon là để “vẽ nên những hình ảnh chân thật nhất về bản chất con thú trong một con người và ranh giới mỏng manh giữa thiện và ác”. Dù sự chân thật này sẽ phải trả giá bằng doanh thu phòng vé đáng kể.

The Man From Nowhere

The Man From Nowhere có rất nhiều góc quay sáng tạo

Sự dũng cảm này đang giúp điện ảnh Hàn vượt ra khỏi biên giới quốc gia và chinh phục đến những thị trường đáng giá hơn, như Hollywood. Trong khi những bộ phim hài, và các ca sĩ nổi tiếng liên tục thất bại khi “đánh” vào kinh đô ánh sáng, thì những bộ phim gai góc, đen tối, đầy sức nặng lại ghi dấu ấn mạnh mẽ, nhận được lời khen ngợi từ giới phê bình phương Tây. Ngay cả thể loại viễn tưởng, huyền bí vốn không phải thế mạnh, cũng đang dần được đầu tư đúng mức, điển hình như The Host  (Quái vật sông Hàn) năm 2006, D-War (Rồng đại chiến) năm 2007 hay phim về ma cà rồng Thirst (Khát) năm 2009.

Những cố gắng và mạo hiểm của các đạo diễn đã góp phần tạo nên một sức sống mãnh liệt cho nền điện ảnh Hàn Quốc, vốn thường đặt trong lối so sánh với Nhật Bản, một nền điện ảnh khổng lồ khác của Châu Á. Phần thưởng xứng đáng là sự quan tâm và đánh giá đúng mức của khán giả nước nhà, khi các rạp chiếu bóng chia sẻ thị phần ngang hàng giữa phim nội địa và quốc tế. Bên cạnh đó, những bộ phim thuộc góc “tối” này đang nhận được sự quan tâm từ phương Tây, như một tính cách mới khác biệt và thú vị của điện ảnh xứ Kim Chi trong thập niên 2000.

Quên mật khẩu

Đăng Ký