10 Phim Hoạt Hình Dành Cho Người Lớn

Top Phim

Mới đây tờ BBC News đã đưa ra danh sách 10 phim hoạt hình với chủ đề đặc biệt: dành riêng cho người lớn. Không hẳn là trọn vẹn, dĩ nhiên, vì đã phải bỏ qua rất nhiều tác phẩm xuất sắc khác. Nhưng sẽ là một danh sách tham khảo đáng giá cho những người muốn tìm hiểu về sức mạnh của chất liệu hình vẽ trong nghệ thuật điện ảnh.

Được chọn bởi Owen Gleiberman và Nicholas Barber, hai cây bút bình phim uy tín (Owen hiện đang viết cho The Guardian của Anh), 10 phim được chọn đi theo trình tự thời gian và các chủ đề chuyên biệt. Tiêu chí “dành cho khán giả trưởng thành” được đặt ra không phải vì sự ghê rợn hay máu me, mà ở sức nặng của thông điệp cũng như các yếu tố nghệ thuật đậm đặc. Không thể được tiếp cận bởi một đứa trẻ.

Top 10 phim hoạt hình dành cho người lớn của BBC News:

  1. Bambi (1942)
  2. When The Wind Blows (1986)
  3. Yellow Submarine (1968)
  4. Graves Of The Fireflies (1986)
  5.  Wallace and Gromit: The Curse of the Were-Rabbit (2005)
  6. Waking Life (2001)
  7. Persepolis (2007)
  8. The Triplets of Belleville (2003)
  9. Fantastic Mr Fox (2009)
  10. Chico & Rita (2010)

Dễ xem nhất có lẽ là bộ phim ở đầu danh sách, Bambi năm 1942. Đây là phim thứ 5 nhưng luôn được xem là thành tựu vĩ đại nhất của Disney, ở giai đoạn khởi nghiệp. Hình ảnh chú nai Bambi đã trở thành biểu tượng và được sử dụng như một thương hiệu toàn cầu lên đồ dùng học tập trẻ em. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh Mỹ sẽ cấm con họ bén mảng đến gần bộ phim này, bởi ngoài nội dung mang tính triết lý về vòng đời tự nhiên và trưởng thành, Bambi có những cảnh phim mang tính ám ảnh. Nhiều đứa trẻ thừa nhận rằng chúng không hiểu chuyện gì xảy ra với mẹ của Bambi cho đến lúc lớn lên: bà bị bắn bởi một gã thợ săn khi đang tìm thức ăn cho con. Khi ra mắt, Bambi là một thất bại phòng vé lớn, và bị chê trách bởi thiếu yếu tố tưởng tượng và câu chuyện quá bi thảm.

Bambi 1942

Chú nai Bambi đã trở nên quen thuộc

Bambi có thể xem là bộ phim đầu tiên làm lộ ra ranh giới trong nghệ thuật hoạt hình cho người lớn và trẻ em. Trước đó, hoạt hình vốn là lãnh địa riêng của những đứa trẻ, bởi tính chất của tranh vẽ và màu sắc. Thời gian trôi qua, giá trị của Bambi càng hiện rõ, và những ý tưởng cùng phong cách làm phim táo bạo ngày trước trở thành kinh điển. Phim lọt vào Top “10 của 10” (Ten Top Ten) do Time bình chọn, đứng thứ 3 hạng mục hoạt hình với lời chú “cú sốc vẫn ám ảnh những người đã từng xem nó 40 hay 50 năm trước.”

Trong số 4 phim trước thế kỷ 21 xuất hiện trong danh sách, 3 phim còn lại là những bước tiến vượt bậc cả về chủ đề lẫn cách thức thể hiện. Đều là những phim thuộc hàng “phải xem” với mọi tín đồ điện ảnh. Đỉnh cao về phong cách và chất liệu hình ảnh là Yellow Submarine năm 1968. Ngay từ tựa đề đã cho thấy sự liên hệ đến The Beatles. Nội dung có hơi… kỳ quái, như thể được viết ra bởi kẻ say thuốc, kể về thiên đường Pepperland bị lũ quái vật xâm chiếm, và thuyền trưởng Fred phải đi tìm những người anh hùng Bealtes để giải cứu. Nhưng âm nhạc của tứ quái, cùng với rất nhiều sáng tạo, hình ảnh và âm thanh sống động, đã khiến cả những kẻ chỉ trích ban đầu phải thán phục. Các cảnh phim thật sự rất gây nghiện. Trong khi đó, có lẽ không phải nói nhiều về When The Wind Blow (1986) và Grave Of The Fireflies (1988), hai bộ phim phản chiến nổi tiếng ám ảnh từ Anh và Nhật Bản.

Yellow Submarine

Phần hình ảnh màu sắc lạ lùng của Yellow Submarine

Nửa sau của danh sách này, vẫn là những tựa phim xuất sắc, dù không phản ánh đầy đủ các thành tựu nổi bật của thể loại, mà đi nhiều vào phong cách làm phim. Hoạt hình đã vượt qua định nghĩa là một hình thức thể hiện, mà trở thành một hình thức nghệ thuật với rất nhiều không gian sáng tạo, thu hút được cả những đạo diễn điện ảnh hàng đầu. Richard Linklater góp mặt với Walking Life (Đời Tỉnh Thức) năm 2001. Bộ phim giống như một tập tiểu luận bao gồm các cuộc phỏng vấn, ý tưởng siêu hình, nhồi nhét trong không gian màu sắc sặc sỡ chóng mặt. Nhưng nó đầy tính cách mạng hiện sinh, và được làm theo cách có lẽ không ai khác dám làm: quay hẳn một bản phim thật trước, rồi lấy ra từng khung hình, vẽ màu nước vào và ghép thành hoạt hình. Mất khoảng 250 giờ làm việc cho mỗi phút trên phim.

Wes Anderson, người đã khai sinh ra cả dòng phim mang tên mình không thể nhầm lẫn, thì gây ngạc nhiên bằng Fantastic Mr. Fox năm 2009. Chuyển thể từ quyển sách thiếu nhi năm 70 của Roald Dahl, nhưng Fox khó có thể được thẩm thấu bởi những đứa trẻ. Bộ phim kể về những rạn nứt trong mối quan hệ gia đình, che dấu bằng một thế giới động vật lạ lùng và mỉa mai. Sự lập dị trong trào lưu hoạt hình được khởi xướng trước đó bằng The Triplets Of Belleville năm 2003, chung danh sách. Hầu như không có lời thoại, đạo diễn Sylvain Chomet (chủ nhân một phim khác đáng lẽ phải được nhắc đến là The Illutionist năm 2010) đưa người xem vào hành trình phi thực của cậu bé muốn đua xe đạp vòng quanh nước Pháp. Sự kì dị của phim nằm ngay ở lối vẽ tay vừa tuyệt đẹp vừa quái đản, tạo ra một thế giới chưa từng có trước đó, mà như Roger Ebert nhận xét “như thể Monsieur Hulot gặp gỡ Tim Burtons.”

Persepolis (2007)

Persepolis với tông màu đen trắng ấn tượng

Ngoài chất siêu tưởng, thì chất hiện thực cũng là nét chấm phá cho kiểu hoạt hình “trưởng thành”. Persepolis (2007) là đại diện xứng đáng. Đơn điệu với hai tông màu trắng đen, và các hình khối người được kéo dài như chiếc bóng, bộ phim đầy sức nặng này phản ánh lại thân phận người phụ nữ Iran, cũng như bi kịch mà xã hội nước này gặp phải từ quá khứ đến tương lai, qua cuộc cách mạng Hồi giáo 1978. Có vài cảnh trong phim ám ảnh rất nặng, và nó mở ra cả một phong cách sáng tác mới. Người ta phải tự hỏi vì sao trước đó chưa có bộ phim nào dám phá cách như vậy? Persepolis có thể là cảm hứng để một năm sau đó, bộ phim hoạt họa giả tài liệu Waltz With Bashir của Irasel được thực hiện, và gây ấn tượng sâu sắc tại lễ trao giải Oscar.

Nếu nhắc đến Oscar, thì có một điều đáng buồn rằng trong Top 10 này, chỉ có duy nhất một phim từng thắng giải, là Wallace And Gromit: The Curse Of The Were-Rabbit năm 2005. Một phim phiêu lưu theo phong cách stop-motion, đỉnh cao của loạt Wallace And Gromit của bộ đôi Steve Box và Nick Park. Ghi điểm bởi nhiều yếu tố văn hóa được lồng ghép, và đòi hỏi người xem phải có kiến thức nền để thưởng thức, nhưng có lẽ là bộ phim kém sức nặng nhất.

Dù đã và đang có những bước tiến vượt bậc, thể loại hoạt hình “nghiêm túc” này vẫn tỏ ra khá vô duyên với các giải thưởng. Từ đó đánh mất cơ hội được biết đến rộng rãi hơn. Vốn khó xem và đi ngược lại tiêu chí giải trí trẻ em, cùng với việc Disney đang nắm giữa quá nhiều quyền lực, có lẽ chẳng có cơ hội nào để cho các nhà làm phim thể loại này. Ngoài danh sách kể trên, có khá nhiều cái tên xuất sắc khác bị bỏ lỡ, như hai phim đến từ Ireland Song Of The Sea (2014) và The Secret Of Kells (2009), hay tác phẩm mang màu sắc tôn giáo The Tale Of Princess Kaguya (2013). Đều đã lỡ hẹn với Oscar.

Anomalisa

Anomalisa có thể là phim hoạt hình đáng xem nhất 2015

Năm 2015, dù còn khá lâu mới đến Oscar, thì gần như tượng vàng đã nằm sẵn trong tay Inside Out từ Disney/Pixar. Mọi người trong nghề đều biết điều đó. Nhưng nếu muốn thưởng thức một phim hoạt hình tuyệt tác thật sự, khán giả có thể tìm xem Anomalisa của đạo diễn/biên kịch Charlie Kaufman. Dù chỉ mới công chiếu giới hạn, phim đã nhận được nhiều mỹ từ từ giới bình luận và gần như chắc chắn nắm một đề cử trong tay. Nhắc đến Kaufman, với đặc điểm siêu hình trong tư duy và thích “chui” vào đầu óc con người, chắc chắn Anomalisa không phải là phim nên để gần tầm tay trẻ em.

 

Quên mật khẩu

Đăng Ký