La La Land (2016) Thành Phố Mộng Mơ Và Phù Phiếm

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp Toàn Bộ Phim
6.5

Tạm

9.4

Điểm bạn đọc

Những kẻ mộng mơ luôn sống trong một thế giới khác, mà người bình thường hiếm khi hiểu được. Nếu có cách nào để khắc họa thế giới ấy, phải là nhạc kịch. Đó là nơi tất cả đều được nhìn qua lăng kính cảm xúc: Cảnh vật rực rỡ sắc màu hơn, con người lộng lẫy hơn, và mọi thứ đều được diễn tả bằng lời hát hay điệu vũ.

La La Land (Những kẻ khờ mộng mơ) dường như hiểu rõ tinh thần này. Bộ phim của đạo diễn Damien Chazelle, người trở nên nổi tiếng sau Whiplash rất ấn tượng năm 2014, là thứ của hiếm không tìm đâu ra ở hiện tại. Nhưng có thể đó là lý do khiến nó được đánh giá quá cao. La La Land là kiểu phim rất khó ghét bỏ, nhưng không xuất sắc. Ở mỗi khía cạnh, nó luôn thiếu đi một ít. Và điều không thể bù đắp được, là cảm xúc thật.

Phim lấy bối cảnh một Los Angeles trong tâm tưởng. Giống như tựa bài hát của nam chính Sebastian (Ryan Gosling) – một thành phố đầy ắp những vì sao và đẹp như một giấc mơ. Ở đó, Seb là một tay piano tài năng, mắc kẹt với ước mơ về một quán bar nhạc jazz “thực thụ”. Cùng con đường với anh là Mia (Emma Stone), một trong hàng ngàn cô gái trẻ nuôi mộng diễn viên. Họ gặp nhau, yêu nhau và cổ vũ nhau thực hiện khát khao của mình.

Tôi còn nhớ mình đã phấn khích thế nào khi xem hai trailer của La La Land, được chia ra dưới góc nhìn của Seb và Mia. Những khung hình mộng mơ như có phép thuật, trên nền nhạc City of StarsAudition, đẹp tựa những lời thơ của thi sĩ Anh Edgar Guest: Những giấc mơ tuổi trẻ trong ngần/ Những giấc mơ tuổi trẻ quí báu/ Những giấc mơ tuổi trẻ rực sáng/ Hơn bất kì giấc mơ nào về sau… Bộ phim cũng chính là giấc mơ tuổi trẻ của Damien Chazelle. Kịch bản được Chazelle hoàn thành vào năm 2010, ở giai đoạn mà đam mê điện ảnh vẫn quá xa vời. Vị đạo diễn sinh năm 1985 muốn dành tặng bộ phim cho những kẻ khờ đã, đang và sẽ dâng hiến tuổi xuân quí giá cho thành phố thiên thần.

Do đó, ở bất kì khung hình nào, chúng ta cũng cảm thấy nhiệt huyết của Chazelle. Có một cảnh dài đáng khen ở đầu phim, với rất nhiều vũ công nhảy nhót trên xa lộ. Phải nói thêm là các nhà làm phim ở Hollywood đang dần làm chủ kĩ thuật này. Sớm muộn gì, người ta cũng sẽ không còn chú ý nữa. Có những dấu ấn nghệ thuật riêng của vị đạo diễn trẻ, là cách góc quay thay đổi giữa hai nhân vật, như Whiplash. Có cả tình yêu của anh dành cho nhạc jazz, thể loại nhạc ngày càng ít người nghe. Có một đoạn thoại của Seb chỉ ra điểm cuốn hút nhất của jazz: “Nó luôn luôn mới.”

Các cảnh quay thành phố rất đẹp, dĩ nhiên, với màu sắc và mọi thứ khác. Có những địa điểm cổ kính ấn tượng được lên hình, nổi bật nhất là cảnh phim bay giữa trời sao đã gây chú ý từ trailer. Và một góc phố đêm từ trên đồi, chắc chắn sẽ trở thành địa điểm yêu thích của giới trẻ sắp tới. Là trung tâm điện ảnh, người xem cũng sẽ được thấy rất nhiều hình ảnh về các diễn viên huyền thoại tại Los Angeles.

Tôi đến với La La Land với tâm thế của một kẻ đi xa trở về nhà. Gần như không thể sai được. Nhiều thứ đã thay đổi trong thời gian qua, nhiều thứ không còn như cũ, nhưng tôi vẫn là một kẻ mộng mơ. Giống như những người yêu điện ảnh, những kẻ mộng mơ cũng có thể nhận ra nhau dễ dàng – như Seb và Mia, hay trong một phim khác rất gần là Buzzer Beat, có Naoki và Riko. Tôi đã háo hức bước vào nhà, rồi bỗng thấy xa lạ, một cách bản năng. Khi ra khỏi rạp sau buổi chiếu, người bạn đi cùng ngạc nhiên hỏi tôi: “Tưởng rằng Nam sẽ thích phim này chứ?” Tôi cũng đã nghĩ như thế, và không rõ đâu là vấn đề. Đến bây giờ, tôi mới nhận ra: Bộ phim chỉ có lớp vỏ lãng mạn của kẻ mộng mơ.

Một điểm yếu nhiều nhà làm phim trẻ hay mắc phải, hoặc đôi khi là những người kì cựu, là không kiểm soát được chất riêng. Khi phải làm những phim bị gò bó, họ làm rất tốt. Nhưng khi được tự do để làm phim “của mình”, họ lại hưng phấn quá đà, dẫn đến không biết điểm dừng. Thường là những đạo diễn làm phim bằng cảm xúc. Chắc chắn bạn đã biết, hoặc từng xem bộ phim kinh điển Cinema Paradiso của đạo diễn Ý Giuseppe Tornatore. Nhưng bản được đánh giá cao là bản được người Mỹ dựng lại. Còn ai từng xem bản gốc của Tornatore, sẽ phải tá hỏa vì sự dông dài và sến súa của ông. Một trường hợp khác là Gaspa Nóe với Enter the Void. Phim khá tốt cho đến khi Noé quyết định phiêu lưu không hồi kết với ống kính máy quay.

Damien Chazelle tương tự thế. Anh muốn quá nhiều: Một phim nhạc kịch lãng mạn thời hiện đại, với các nhân vật hiện đại, nhưng không khí phải giống một phim thời kì cũ; phải có cả những màn vũ đạo như Singing in the rain; nội dung phim là về nhạc jazz, nhưng các bản nhạc chính lại mang nhiều chất ballad để phù hợp với chuyện tình yêu; lấy bối cảnh Los Angeles, nên phim cần thêm vào thật nhiều chi tiết cảnh quan, và còn phải bày tỏ niềm hoài nhớ với kinh đô điện ảnh. Có vẻ như Chazelle muốn nhồi nhét tất cả dự định quá khứ vào bộ phim này. Vì thế, kịch bản chỉ còn là lớp nền, một nơi để anh phát tiết những cảm xúc riêng.

Không có gì đáng nhớ hay đặc biệt trong câu chuyện giữa Seb và Mia. Một cốt truyện chỉ ở mức trung bình, dễ đoán, và tạo cảm giác được viết trên bàn giấy. Cả hai nhân vật đều được xây dựng mỏng manh và không có chiều sâu. Họ là những kẻ khờ đang theo đuổi ước mơ, và yêu nhau, rồi sao nữa? Chúng ta không có cơ hội để biết thêm. Không có những tuyến truyện phụ, hay gì khác, để khắc họa cuộc sống của họ. Những người bạn của Mia xuất hiện cho có trong một cảnh, rồi biến mất. Bố mẹ cô cũng tương tự. Về phía Seb là hoàn toàn trống rỗng, ngoài vai diễn chủ quán ăn phí phạm của J.K. Simmons.

Tất nhiên, có những bộ phim không cần gì khác, trừ hai nhân vật chính. Dễ lấy ví dụ nhất là Whiplash. Nhưng thật sự, đó là phim có một nhân vật chính đáng giá thứ ba: Sự khổ luyện. Còn La La Land, thông điệp chính của phim là gì? Là những khó khăn khi là một kẻ mộng mơ, mãi theo đuổi những khát khao xa vời? Hay là tinh thần không bao giờ từ bỏ? Nếu là hai điều đó, thì phim hoàn toàn thất bại. Seb và Mia không cho thấy thật sự họ muốn gì, và đây là trách nhiệm của biên kịch – chính Chazelle. Seb sau khi đi lưu diễn, bỗng thay đổi ý định, không muốn theo đuổi giấc mơ quán bar nữa. Anh chống chế trước Mia rằng “phải trưởng thành”. Một người thật sự có ước mơ sẽ không như thế. Seb chỉ đơn giản là chưa nếm mùi tiền bạc và danh vọng. Riêng Mia có kiên định hơn, và đáng quan tâm hơn. Nhưng các lý do để từ bỏ của cô quá dễ dãi, giống như cách các xung đột trong phim thành hình. Và dễ dãi ngay cả cách giải quyết: Một lời đề nghị từ trên trời rơi xuống!

Là một người hiếm hoi thành công ở tuổi rất sớm, nhưng có vẻ Chazelle không thấu hiểu về hành trình gian khó đạt được nó. Seb và Mia đã phải đánh đổi điều gì? Không gì cả. Với Seb, anh không hề có ý định chắt chiu tiền bạc, hay thậm chí chấp nhận bán đi cái tôi của mình. Một người dám hi sinh chơi nhạc thị trường để có tiền xây quán, sẽ đáng quí hơn rất nhiều. Đó mới là trưởng thành. Còn Mia, chúng ta không thấy sự khổ luyện, như tay trống nhiệt thành Andrew. Cô có tài năng, như ở cảnh diễn thử đầu tiên cho thấy, nhưng bị đối xử tệ hết lần này đến lần khác. Dù vậy, điều đó có gì đặc biệt, so với những cô gái cũng ở chung phòng chờ? Quá trình đáng xem nhất lại bị biến thành một cảnh kết dài dòng đến mức phù phiếm.

Đây là lần thứ ba Gosling và Stone diễn chung với nhau, sau Crazy, Stupid Love (2011) và Gangster Squad (2013), và là lần đầu tiên họ tương tác không hề tốt. Vấn đề không phải ở khả năng diễn xuất, mà là thể loại. Cả hai đều là diễn viên chính kịch, lần đầu tiên tham gia nhạc kịch. Giọng hát của họ không đủ mạnh và truyền cảm. Các biểu cảm gương mặt cũng không đủ, nhạc kịch cần nhiều động tác cơ mặt hơn. Bạn còn nhớ gương mặt của Gene Kelly trong cảnh kinh điển dưới mưa? Hay các diễn viên Ấn Độ? Gosling, dù rất cố gắng tập luyện, cũng không thể hiện được sự mềm mại và phong thái thoải mái của một nghệ sĩ piano thực thụ. Còn Mia, sau khi nhảy cùng anh trên đồi, đã thở hắt ra rất rõ vì mệt. Cả hai đều làm tốt hơn khi không phải hát và nhảy, tạo nên vài khoảnh khắc đáng yêu.

Và cuối cùng, là vấn đề âm nhạc. Có sự lẫn lộn giữa các thể loại khiến La La Land không đồng nhất về mặt này. Hai bản nhạc chính khá hay, nhưng khi đã đưa ra trailer, chúng không còn bất ngờ. Người ta chờ đợi những bản nhạc chưa biết khác, nhưng không có bản nào xuất sắc hơn. Ở các quan điểm về nhạc jazz, giống như Seb, Chazelle tỏ ra quá cổ hủ. Khi Seb chơi thứ nhạc pha lẫn âm thanh điện tử, mặc cho gương mặt ngỡ ngàng của Mia, tôi cảm thấy rằng nó không hề tệ – nhất là với giọng hát John Legend. Âm nhạc, như mọi thứ khác, luôn biến đổi. Không hẳn cứ mới là xấu và cứ cũ là tốt.

Và điều thiếu hụt nhất, chính là tiếng lòng của các nhân vật. Rốt cuộc thì, vì sao chúng ta cần nhạc kịch? Vì sao thể loại này vẫn cần tồn tại? Nói như nhà bình luận Brian Tallerico, là vì “có những cảm xúc quá mạnh mẽ đến mức chúng không thể được nói bằng lời, mà phải hát lên”. Gần như không có ca khúc nào trong phim cho thấy tiếng lòng đó. Đỉnh điểm nhất là về khoảnh khắc dâng trào của một bà dì sao? Những lời hát có vẻ đẹp, nhưng không chân thực. Chúng nói về những thứ hoa lệ, như thành phố đầy sao, về những kẻ mộng mơ, về một ngày tuyệt đẹp ở Paris, nhưng không cho thấy cảm xúc thật sự và hiện hữu của Seb và Mia. Chúng trở nên sáo rỗng. Và cả thành phố thiên thần bỗng chỉ còn lớp vỏ, vì thiếu vắng trái tim.

Tổng kết

Một thành phố đẹp, nhưng không phải vùng đất của cảm xúc thật.
6.5

Tạm

Quên mật khẩu

Đăng Ký