Leave No Trace

Bình Luận Phim Phim Đương Đại
7

Khá

7.9

Điểm bạn đọc

“Con thích ở đây,” cô bé 13 tuổi Tom (Thomasin KcKenzie) nói với bố mỗi khi họ bị ép buộc hay vô ý lạc vào nơi nào đó. Căn hộ được dịch vụ xã hội cấp. Căn nhà gỗ trong rừng. Một ngôi làng nhỏ của những người nuôi ong… Bất kì nơi nào đều tốt hơn “ngôi nhà” cũ của họ: Một túp lềp trong rừng, nơi hai bố con phải tự sinh tồn.

Leave No Trace, bộ phim thứ ba trong sự nghiệp nữ đạo diễn Debra Granik, gợi đến tác phẩm đề cử Oscar 2016 là Captain Fantastic. Có cùng cốt truyện về một ông bố đưa con mình sống trong vùng hoang dã. Điều khác biệt là ông bố Will (Ben Foster) không phải thành phần chống đối xã hội. Ông là một cựu chiến binh mắc chứng PTSD, còn gọi là rối loạn tâm lý sau sang chấn, không thể hòa nhập với xung quanh. Có rất nhiều người như Will ở Mỹ, có nhắc đến trong phim, sống trong những túp lều tạm bợ hoặc biến mất trong rừng sâu. Họ là di sản đáng buồn của chủ nghĩa tư bản vũ khí của Mỹ, lạc mất hồn mình đâu đó giữa chiến trường và cuộc sống thường ngày.

Khác với Captain Fatastic đầy kịch tính, Leave No Trace là một bức tranh chân thực và bình dị hơn. Đó chính xác là những gì diễn ra ngoài đời thật. Sau quãng thời gian trốn chui trốn nhủi, hai bố con bị cảnh sát phát hiện. Những gì xảy ra tiếp theo giống như một mẩu quảng cáo về dịch vụ xã hội của Mỹ tốt đến thế nào. Will được cấp một căn hộ, trao cho công việc, còn Tom được tận hưởng cuộc sống một thiếu niên bình thường. Vài chi tiết khá hay cho thấy khát khao được “bình thường” của cô bé, như con cá ngựa. Tiếc thay, ngày tháng ấy ngắn chẳng tày gang, khi Will tiếp tục bỏ trốn vào rừng thẳm.

Leave No Trace tiếp tục là một hành trình hòa mình vào thiên nhiên của Debra Granik, nữ đạo diễn Winter’s Bone năm nào. Không ngạc nhiên khi bà lựa chọn dự án này, chuyển thể từ tiểu thuyết của. Granki luôn thích các cốt truyện lồng ghép khung cảnh thiên nhiên và tâm hồn con người. Với Leave no Trace, thiên nhiên được chia làm hai nửa. Nửa đầu là những khung hình sáng trong với tông màu xanh tươi mát, gợi đến nhựa sống tuổi trẻ của Tom. Nửa sau là những khu rừng u ám giá lạnh như tâm hồn của Will. Dù đã cố gắng, cô gái trẻ không thể chịu đựng được thế giới đau buồn của bố.

Phim xây dựng mâu thuẫn trong mối quan hệ cha con, như lời Tom: “Con không có chung vấn đề với bố.” Cô bé phải gánh chịu sự bất hạnh của Will, dù gốc rễ không nằm ở bản thân ông. Đó cũng là mâu thuẫn giữa xã hội Mỹ hiện đại với những người lính trở về từ chiến trận. Leave No Trace là một lát cắt ấn tượng về hiện thực này, hiệu quả nhờ vào diễn xuất của Ben Foster và Thomasin McKenzie. Phim không có nhiều tình tiết, nhưng màn trình diễn của bộ đôi khiến người xem càng lúc càng quan tâm đến nhân vật. Tôi khá ngạc nhiên với lối diễn đầy hứa hẹn của McKenzie, thể hiện thuyết phục các sắc thái và biến chuyển nội tâm của Tom, sự tò mò của cô bé với thế giới, những mâu thuẫn dồn nén. Cô khá tương đồng và gợi đúng cảm giác “anh Cả” George MacKay mang đến trong Captain Fantastic.

Dù vậy, Leave No Trace có vẻ hơi đơn giản, xét về tính điện ảnh. Kịch bản không có nhiều mâu thuẫn, va chạm, hoặc đào xới vấn đề một cách sâu sắc hơn. Các tuyến phụ ít ỏi và không mấy ấn tượng, dù chân thật. Mỗi người, từ nữ nhân viên dịch vụ xã hội, bà lão nuôi ong của nữ diễn viên gạo cội Dale Dickey, ông xài xế cho hai bố con đi nhờ… hiện lên như thể bước vào từ cuộc sống, những con người có thật. Nhưng sự chân thật có thể dẫn đến cảm giác tài liệu, nếu thiếu hụt chi tiết và câu chuyện. Leave No Trace thỉnh thoảng mang đến sự hụt hẫng ấy. Không có gì nhiều hơn ở họ để người xem khám phá, suy ngẫm.

Bất kể những điều đó, Leave No Trace vẫn để lại những giây phút cảm động, không hề là “không dấu vết nào”. Tôi thích cách Debra Granik từ tốn, dịu dàng đưa người xem qua những quãng đường của hai bố con Will và Tom, đầy chú tâm đến việc tạo dựng và duy trì không khí riêng. Tiếc rằng, đoạn kết của phim lại không tương xứng, có chút đáng thất vọng. Vì sao Tom, vốn đã nói rằng “nhà là bố con”, lại lựa chọn từ bỏ? Cùng tình huống, một tác phẩm khác là Running on Empty (1988) có lối xử lý đoạn kết giàu cảm xúc và nhân văn hơn rất nhiều. Ngoài ra, nếu Tom từ bỏ, nghĩa là cả xã hội đã từ bỏ những người như Will. Ai có thể cứu vớt họ, nếu ngay cả người thân còn không thể? Chất hiện thực mạnh mẽ không bù đắp nổi chất tình cảm bị mất đi. Và tôi bỗng không còn quan tâm đến Tom nhiều như ban đầu.

Leave No Trace là một tác phẩm giúp ta hiểu về một trong những vấn đề của nước Mỹ, nhưng chưa đủ mạnh mẽ và sức nặng để xếp vào hàng xuất sắc.

Tổng kết

Một lát cắt về hậu quả chiến tranh để lại cho người Mỹ, nhưng chưa đủ mạnh mẽ.
7

Khá

Tốt nghiệp khoa Báo chí và Truyền thông trường ĐH KHXH và NV TP. HCM. Bắt đầu viết bình luận phim từ năm 2011 cho các báo, tạp chí, trang mạng điện ảnh.