Ngày Mai Mai Cưới (2017) Con dao hai lưỡi trong điện ảnh Việt Nam

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp Toàn Bộ Phim

Năm 2003, đạo diễn George Sluizer đã thực hiện một bản re-make với chiều hướng tối đa hóa lợi nhuận theo kiểu Hollywood dựa trên chính tác phẩm Spoorloos (1988) của ông. Với sự bùng nổ mạnh mẽ của dòng phim thương mại kiểu Hollywood, đạo diễn Sluizer hy vọng câu chuyện mới này sẽ được khán giả đón nhận nồng nhiệt. Để thử nghiệm tâm lý khán giả Mỹ, đạo diễn đã chọn những khán giả “dễ tính” trong thể loại phim điện ảnh. Khán giả cho rằng cảnh hồi tưởng của bộ phim gốc là không cần thiết. Một khán giả đã điền vào phiếu điều tra:“Hãy giết luôn gã nhà văn suy nghĩ lạc hậu, giết luôn vợ và con của hắn”. Đạo diễn Sluizer buộc lòng phải đơn giản hóa cấu trúc chính của bộ phim, sơ lược lại câu chuyện và cuối cùng chính ông đã nói, bộ phim về cơ bản đã mất đi tính hồi hộp và chiều sâu vốn có của nó. Đó chính là hai sai lầm lớn nhất mà lịch sử điện ảnh đã dạy cho những nhà làm phim rằng: thứ nhất nếu họ muốn tối đa hóa lợi nhuận của bộ phim, việc sử dụng một nguyên liệu có sẵn là không phù hợp, bởi nó sẽ đánh mất đi căn bản chiều sâu vốn có của một tác phẩm điện ảnh; và thứ hai, nếu những nhà làm phim cố gắng tối đa hóa lợi nhuận và dựa theo phần đa ý kiến khác giả, bản thân họ sẽ giết đi chính giá trị căn bản của điện ảnh mà họ xây dựng hoặc tìm kiếm.

Trong một vài năm trở lại đây, khi “mỏ vàng” điện ảnh Việt Nam được các đạo diễn khai thác, những nhà làm phim đã mắc phải sai lầm này. Một nền điện ảnh đã bị lãng quên quá lâu với sự phát triển trì trệ của hãng phim truyện Việt Nam với cốt truyện chỉ xoay quanh những tác phẩm về chiến tranh đã dần trở nên nhàm chán đối với khán giả. Kể từ sau tác phẩm điện ảnh “Hà Nội 12 ngày đêm” được phát hành năm 2002 (với kinh phí lên tới 7 tỷ đồng vào thời điểm đó và được thai nghén từ đầu năm 1999), điện ảnh Việt Nam đã hoàn toàn “biến mất” trên bản đồ. Cùng phát triển không ngừng của những phương tiện truyền thông và giải trí, điện ảnh Việt Nam đã có một thời gian im hơi lặng tiếng khá lâu và chỉ được đón nhận trở lại khi những tác phẩm được sự đầu tư của những tổ chức cá nhân ra mắt. Nhưng khi điện ảnh Việt Nam bùng nổ mạnh mẽ trở lại, “mỏ vàng” được những đạo diễn trẻ khai thác mạnh mẽ thì những ý tưởng đã dần cạn kiệt nhanh chóng và thiếu đi tính sáng tạo riêng. Việc sử dụng những tư liệu có sẵn của những tác phẩm điện ảnh nước ngoài, được núp bóng dưới danh nghĩa re-make, dần dần đã trở thành một bóng ma đè nặng lên những nhà làm phim. Điều này phá hủy gần như toàn bộ sự sáng tạo của những đạo diễn, kéo họ vào cuộc đua lợi nhuận. Để đảm bảo chất lượng bộ phim, ngoài việc thay đổi một số chi tiết nhỏ để phù hợp thị hiếu và văn hóa Quốc gia, những đạo diễn- nhà làm phim đã bê y nguyên những gì có trong kịch bản gốc từ nước ngoài vào tác phẩm của mình. Thậm chí cả cách bài trí, câu thoại và biểu cảm diễn xuất. Điện ảnh trở nên lạc lõng trong chính sự nông cạn và thiếu sáng tạo của những nhà làm phim mang lại.

Câu hỏi được đặt ra cho những nhà làm phim ở đây:“làm sao để tối đa hóa lợi nhuận?” thay vì “làm sao để nâng cao chất lượng của bộ phim?”. Những đạo diễn táo bạo sử dụng những nguyên liệu khác (như những tác phẩm văn học) như đạo diễn Victor Vũ với tác phẩm “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” (2015) cũng không thể thực hiện điều này khi chỉ có thể nâng tầm bộ phim trở nên đẹp. Việc đầu tư vào những cảnh quay fly-cam và hiệu ứng slow-motion, kết hợp với nghệ thuật bài trí, sắp đặt, lấy ánh sáng trong từng phân cảnh đã giúp bộ phim phần nào cải thiện tư tưởng về chiều sâu bộ phim trong cách dựng cảnh. Nhưng nội dung phim vẫn cứ chết bởi không khai thác được chiều sâu của cảm xúc diễn xuất và chiều sâu của chính bộ phim. Thực tế, điện ảnh Việt Nam vẫn chưa định hình chính xác tuyến tính điện ảnh, chiều sâu nghệ thuật và cốt truyện dẫn dắt. Sự nhầm lẫn trong cốt truyện và nội dung đã dẫn tới hậu quả: những đạo diễn Việt Nam chỉ biết dựa vào nội dung bộ phim và từ đó phát triển lối tư duy điện ảnh của mình sao cho tối đa hóa lợi nhuận. Họ quên đi những giá trị cơ bản nhất của điện ảnh không đến từ nội dung bộ phim hay những hình thức PR được lạm dụng quá đà vào thời điểm hiện tại. Giá trị điện ảnh và chiều sâu nghệ thuật nằm trong chính cốt truyện mà đạo diễn muốn truyền tải và diễn xuất của các diễn viên để diễn giải cốt truyện đó.

Những diễn viên nổi tiếng, quen mặt vào thời điểm hiện tại của điện ảnh Việt Nam lại là những người không-hề-qua-trường-lớp-đào-tạo-về-nghệ-thuật-điện-ảnh; hoặc sân khấu kịch nói. Họ chỉ đơn thuần là những người nổi tiếng, có chút tiếng vang trên thị trường và showbiz với nhiều ngành nghề khác nhau như ca sỹ, người mẫu, hot teen, blogger…Không thể phủ nhận điện ảnh thế giới luôn sản sinh ra những con người chưa từng qua trường lớp đào tạo và trở thành một trong những diễn viên xuất chúng nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, với một nền điện ảnh “còn non trẻ” trên bản đồ thế giới như hiện nay, điều đó trở thành một con dao hai lưỡi vô cùng nguy hiểm. Hoặc họ sẽ nâng tầm tác phẩm lên nhờ những tính cách, cá tính đặc trưng vốn có và riêng biệt của mình. Hoặc họ sẽ giết chết chính tác phẩm họ tham gia diễn xuất.

Ngày Mai Mai Cưới (2017) không phải tác phẩm đầu tiên sử dụng dàn diễn viên mới như vậy. Diệu Nhi, Minh Beta, bộ ba FAPtv là những gương mặt từng tham gia những phim ngắn, clip âm nhạc và phim sitcom trước đây. Nếu để so sánh với dàn diễn viên chưa từng xuất hiện trước công chúng như “Em chưa 18” được ra mắt vài tháng trước đó, dàn diễn viên phim “Ngày Mai Mai Cưới” còn có nhiều kinh nghiệm hơn trong diễn xuất và tên tuổi trước công chúng hơn khá nhiều. Tuy nhiên như đã nói, việc những tác phẩm re-make bị lạm dụng và sử dụng dàn diễn viên lần đầu tham gia diễn xuất trong phim điện ảnh đã khiến bộ phim chết bất đắc kỳ tử và không-cách-nào-cứu-vãn-nổi.

Bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Get Married (2007) của điện ảnh Indonesia. Nội dung bộ phim xoay quanh về một nhóm bạn ba nam, một nữ tại một làng chài ven biển. Ông bà Tư Cào (Trung Dân- Cát Phương thủ vai) chỉ có một cô con gái tên Mai (Diệu Nhi thủ vai), tuy đã đến tuổi lấy chồng nhưng hàng ngày chỉ biết tụ tập đám bạn (FAPtv thủ vai) rong chơi. Sốt ruột vì điều này, hai ông bà quyết định sẽ tìm một tấm chồng cho con gái cưng của mình. Trải qua nhiều lần kén rể, với những chàng rể vô cùng “trời ơi đất hỡi”, cuối cùng Mai đã gặp được người mình yêu. Trong một lần do mê tín dị đoan, cha mẹ Mai làm lễ cắt duyên con gái mình với “Hoàng Tử Thủy Tề”. Trong cơn hoảng loạn, Mai đã bỏ chạy và va phải Phong (Minh Beta thủ vai) và cả hai đã thấy một nửa kia của mình. Với sự phá rối tinh nghịch của đám bạn thân- những kẻ chuyên giúp Mai ngăn chặn những gã trai có ý định hỏi cưới cô làm vợ, đã tạo nên những tình huống trái khoáy giữa Mai và Phong. Với một nội dung đơn giản và nghe qua có vẻ dễ thương như vậy, nhưng thực tế, bộ phim hài dài gần 90 này đã không tốt như kỳ vọng.

Bộ phim có quá nhiều những “hạt sạn” lớn và những chi tiết thừa vô lý. Đầu tiên là về ước mơ của Mai. Mai luôn muốn mình được làm cảnh sát hơn là việc học kế toán. Có phải vì việc học hành ngành nghề không ưa tích đã dẫn tới việc sau khi ra trường, dù đã là cô con gái lớn trong gia đình nhưng Mai vẫn không hề muốn đi làm mà vẫn suốt ngày lêu lổng cùng đám bạn? Thực sự nếu đây là cách giải thích giấc mơ công việc của Mai trong bộ phim, thì cô gái Mai trong bộ phim thực quá sức trẻ con và thiếu suy nghĩ. Bên cạnh đó, việc nói lên giấc mơ trong đoạn thoại ngoại cảnh đầu phim cũng chỉ được tóm gọn lại bằng một câu thoại ngoại cảnh khác ở cuối phim rằng, cuối cùng Mai đã trở thành cảnh sát như cô hằng mong ước. Không có bất kỳ một chi tiết nào được cô đọng, kết nối và liên kết xuyên suốt chiều dài của bộ phim. Và giấc mơ làm cảnh sát của Mai rơi vào hư không.

Bộ phim tập trung miêu tả quá chi tiết về những anh chàng tới kén rể, những màn cãi nhau chí chóe của đám bạn thân, những lần hết lòng hỗ trợ phá rối những chàng rể của ba chàng trai bạn thân của Mai; hơn việc tập trung vào mối tình giữa Phong và Mai. Chỉ một lần vô tình va phải nhau trên bờ biển, một lần Phong đến nhà Mai gặp mặt không khiến khán giả cảm thấy mối tình này thuyết phục hay mộng mơ tuyệt đẹp như trong tưởng tượng. Những chi tiết bị cắt cụt một cách vô lý khó hiểu không đủ để giải thích chi tiết Phong và Mai đòi nhảy cầu tự tử nếu không được cưới nhau vào cuối phim. Cố gắng giải thích cho chi tiết này, chi tiết bố Phong và mẹ Mai trước kia từng yêu nhau dẫn tới sự ngăn cấm giữa hai gia đình cũng không đủ sức nặng thuyết phục. Sự vô duyên ấy kéo dài âm ỷ trong suốt 90 phút của bộ phim và mãi mãi không hề có câu giải thích nào khác hợp lý ngoài cụm từ “tình yêu sét đánh”.

Liên tục trong gần 90 phút, khán giả chỉ thấy sự xuất hiện của Diệu Nhi và FAPtv mà rất hiếm khi có thể nhìn thấy vai Phong xuất hiện. Thời lượng diễn viên Minh Beta xuất hiện trong những cảnh phim đã khiến bản thân tôi tự đặt câu hỏi rằng, vậy thực tế anh là vai nam chính hay chỉ là một vai phụ trong bộ phim? Để khỏa lấp đi sự yếu kém gượng gạo trong diễn xuất, cùng nụ cười như đóng đá được ghim chặt trên gương mặt Phong mỗi khi xuất hiện, Diệu Nhi và nhóm FAPtv buộc lòng phải trở thành những người gồng gánh cả nội dung của bộ phim. Những tình huống gây hài trong phim chủ yếu đến từ 3 chàng trai của FAPtv và không có quá nhiều sự sáng tạo mới lạ so với những phim ngắn của họ trên trang Youtube. Việc cố lồng ghép quá nhiều chi tiết gây hài thừa thãi để che lấp đi một kịch bản đơn giản và dễ đoán đã khiến cho bộ phim trở nên dài hơn nội dung chính mà bộ phim mang lại quá nhiều.

Thực tế, Diệu Nhi, Minh Beta và cả FAPtv vẫn chưa thoát ra khỏi lối diễn xuất của phim sitcom, phim hài ngắn. Ở họ không có sự chuyên nghiệp trong biểu cảm diễn xuất, không có chiều sâu trong từng cảnh quay. Đạo diễn Nguyễn Tấn Phước thể hiện rõ sự non tay khi không thể làm chủ và dẫn dắt câu chuyện tới khán giả. Bộ phim đầu tay của ông chỉ dừng lại ở những tràng cười lẻ tẻ trong từng tình huống gây hài của nhóm FAPtv. Tuy nhiên bộ phim vẫn phản ánh một phần thực trạng trong xã hội vào thời điểm hiện tại: có phải đôi khi chính bố mẹ đã ép uổng chúng ta làm những việc mình không hề muốn, không hề thích. Để vừa lòng bố mẹ, Mai chấp nhận hy sinh ước mơ của mình để học một nghề mình không thích. Chấp nhận cưới một trong ba người bạn thân của mình để bố mẹ cảm thấy yên lòng, dù trong lòng cảm thấy không vui. “Chơi với nhau bao nhiêu lâu, giờ cưới nó về sao thấy kỳ quá” trở thành câu thoại đắt nhất trong cả bộ phim dài 90 phút này.

Nhưng chỉ từng ấy cũng không đủ để cứu vớt sự thê thảm trong lối diễn xuất, kịch bản không mấy đặc sắc, quá nhiều lỗi cắt cảnh, lia máy và cách quay phim như phim truyền hình. Bộ phim hài “Ngày Mai Mai Cưới” trôi tuột ra khỏi tâm trí khán giả ngay khi bước chân ra khỏi rạp chiếu phim.

Tổng kết

Việc cố lồng ghép quá nhiều chi tiết gây hài thừa thãi để che lấp đi một kịch bản đơn giản và dễ đoán đã khiến cho bộ phim trở nên dài hơn nội dung chính mà bộ phim mang lại quá nhiều.
3

Kém

“Two years he walks the earth. No phone, no pool, no pets, no cigarettes. Ultimate freedom. An extremist. An aesthetic voyager whose home is the road. Escaped from Atlanta. Thou shalt not return, 'cause "the West is the best." And now after two rambling years comes the final and greatest adventure. The climactic battle to kill the false being within and victoriously conclude the spiritual pilgrimage. Ten days and nights of freight trains and hitchhiking bring him to the Great White North. No longer to be poisoned by civilization he flees, and walks alone upon the land to become lost in the wild. --Alexander Supertramp, May 1992” ― Christopher McCandless

Quên mật khẩu

Đăng Ký