Quyên (2015) Mong Manh Và Dễ Tan Vỡ

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp

Khá tiếc cho Quyên khi sở hữu một câu chuyện tốt nhưng cách dựng phim lại chưa mạch lạc, chưa đủ để khơi lên lòng cảm thức về thân phận bôn ba của những người Việt nơi xứ người. Quyên ôn hoà quá, nhu mì quá, và với tôi Quyên mong manh đến mức có thể tan đi vội vã.

Trước khi vào rạp xem phim, rõ ràng là Quyên có thể hội tụ đầy đủ các điểm đáng để kỳ vọng rằng, đây sẽ là một bộ phim Việt hiếm hoi chiếm được cảm tình của những nhà phê bình điện ảnh, và thỏa mãn yếu tố giải trí. Bộ phim được chuyển thể từ một tác phẩm văn học nổi tiếng, yếu tố quay ngoại cảnh ở nước ngoài và có sự tham gia của diễn viên Hollywood, sự đầu tư công phu của ekip khi xây dựng một vùng tuyết trắng xóa ngang ngửa với các phim bom tấn… Do đó, cũng phải khá lâu rồi nền điện ảnh Việt mới có một tác phẩm được chờ đợi như Quyên.

Tuy Nhiên, Quyên trong hình dung và sau khi ra khỏi rạp lại hoàn toàn đối lập nhau. Một Quyên rời rạc, hời hợt và chênh vênh, dù dàn diễn viên của Quyên đẹp và có khuôn mặt rất hợp vai: Vũ Ngọc Anh dịu dàng, khuê các, Trần Bảo Sơn lãng tử, bí ẩn và gai góc, David Trần tri thức và đạo mạo… Do đó, sẽ hoàn hảo hơn nếu đạo diễn khai thác được nội tâm của nhân vật qua những biểu cảm trên gương mặt, và cách kết nối giữa các phân cảnh này với phân cảnh khác khéo léo và uyển chuyển hơn. Nhưng khá tiếc, Quyên mờ nhạt và mong manh đến mức dễ dàng phai mờ trong tâm trí người xem vì quá thiếu những yếu tố cần có của một bộ phim tình cảm – tâm lý. Chưa kể, kịch bản còn lồng thêm yếu tố hành động, khiến cho cả đạo diễn và diễn viên phải ôm quá nhiều trọng trách nặng nề. Dù vậy, người xem dễ thấy Quyên vừa cồng kềnh vừa hờ hững, do chất nghệ thuật chưa được triển khai uyển chuyển, hay như các màn hành động chưa thực sự gay cấn. Trên thực tế, từ góc độ là một bộ phim chuyển thể thì Quyên hoàn toàn có một phông nền vững chắc từ tác phẩm văn học cùng tên của Nguyễn Văn Thọ, vốn được nhiều độc giả trong nước đón nhận, và tác phẩm cũng đã tạo nên một làn sóng với kiều bào ở Đức.

Từ Quyên, bộ phim phản ánh cuộc sống bấp bênh trôi nổi của người phụ nữ vì những cú đẩy nghiệt ngã nơi đất khách quê người, hay cơn oằn mình chịu đựng nhục nhã ê chề khi phải chui lủi của những trí thức trẻ thất thời, phải tha phương cầu thực, khó khăn trăm bề, thậm chí là biến chất thành ngụy quân tử, và sau này tha hóa thành một kẻ hiểm ác như Dũng, hay trở thành một tên thổ phỉ giang hồ, lấy việc chém giết, buôn lậu để tồn tại như Hùng… Các tuyến tính nhân vật dường như khá rõ nét trong tác phẩm văn học, lại trở nên vô cùng mơ hồ và lạc lõng khi họ bước vào các thước phim điện ảnh.

PhimQuyenTranBaoSonVuNgocAnh2-17ef9

Mặt khác, Quyên có một lợi thế là gắn kết được với thời cuộc, là thời điểm phong trào người Việt vượt biên sang Đức để mong tìm một cơ hội tốt hơn, để đổi đời, để giàu có hơn hoặc nâng cao danh vị hơn… Nghĩa là Quyên đã có sẵn một sợi dây vững chắc để kéo các nhân vật lại với nhau theo những hoàn cảnh, phận đời có thể lý giải được. Nhưng trong phim, các vai diễn rất rời rạc và hình như giữa họ chẳng hề có sự kết nối nào, chẳng hạn như giữa Hùng và Quyên, mối quan hệ độc chiếm các thước phim cảm xúc và ly kỳ nhất, thì lại chẳng mang đến yếu tố rung động nào. Lần đầu tiên khi Hùng cưỡng hiếp Quyên trong căn nhà gỗ, lúc đó Hùng còn khá nhẹ nhàng, không hề giống với bản năng đói khát da thịt đàn bà lâu ngày của một tên thổ phỉ. Hoặc khi Quyên biết mình đã có thai với Hùng, ánh mắt của cô cùng những động thái vô cùng điềm tĩnh và nhẹ nhàng, không hề biểu lộ sự hoang mang nào. Cứ cho rằng đó là ý đồ của đạo diễn khi muốn khắc họa một Quyên điềm tĩnh và biết đón nhận, nhưng sự thờ ơ quá mức của Quyên trong hoàn cảnh đó có thể đã khiến cho người xem đặt ra nghi vấn: Liệu Quyên có ý thức và cảm nhận được những gì đang xảy ra xung quanh cô? Hay Quyên chỉ như một khúc gỗ lạc sông đang trôi đi bất định? Một trong những phân cảnh khiến tôi cảm thấy tiếc nuối nhất vì sự thiếu trọn vẹn cảm xúc, đó là khi Quyên vừa nói vừa rơi nước mắt khi Hùng đề nghị cưới cô làm vợ, sau những tháng ngày dài dằng dặc bị giam cầm, cô thốt lên “Hãy cho tôi được về với chồng tôi”. Thực sự trông Quyên lúc đó vẫn vô cùng nhẹ nhàng đoan trang, và người xem cũng không hiểu, liệu sau hàng tháng trời, nỗi lòng của Quyên chưa đủ nghẹn ngào hay sao, chưa đủ sóng gió để Quyên gào thét và vỡ tung lồng ngực để cho cảm xúc được vỡ òa hay sao?

Cách xử lý kịch bản của Quyên trong 2/3 thời gian dễ tạo cảm giác đây là những mảnh ghép trọng tâm nhất trong một phiên bản Quyên truyền hình hơn. Cảnh 3 người phụ nữ đứng nghiêm chỉnh trước hiên nhà vợ chồng Quyên để nói bóng gió về sự nhu nhược, hèn kém của Dũng khi vợ có thai với thằng khác. Hoặc cảnh Hùng đi lại trong chùa và bắt gặp bé Mi An chơi bóng một mình, rồi cảnh anh lấp ló nhìn Hans và Quyên trò chuyện từ xa. Thật là tiếc vì đôi mắt điện ảnh của Trần Bảo Sơn không được phát huy vào những khoảnh khắc như thế này, giá như đạo diễn tỉnh lược bớt các đoạn di chuyển, chuyển cảnh, để cho diễn viên đứng lặng một lúc và tập trung vào ánh mắt của Hùng trao cho Quyên, vẫn nồng nàn, vẫn say mê sau gần 5 năm trời không gặp… Hoặc khi Dũng đang hấp hối trên giường và nhìn thấy Quyên dẫn theo Mi An đến nhìn anh lần cuối, cảnh đó ánh mắt của Hùng dễ khiến cho người xem xúc động bao nhiêu, thì ánh mắt và phong thái của Quyên khiến cho người xem khó chịu bấy nhiêu. Quyên khi đó lơ đãng và nghiêm chỉnh (lại nghiêm chỉnh), người xem không hiểu cảm xúc của Quyên dành cho Hùng lúc này là gì? Là xót xa hay là vô tâm? Nếu lúc đó Quyên có cách thể hiện hợp lý hơn, thì khi kết phim, Quyên cùng Mi An trở về quê nhà và đem theo hũ tro cốt của Hùng thì bộ phim sẽ để lại dư âm khó quên hơn, có tình hơn và dấy lên chút xao động dành cho mối tình của Quyên và Hùng nhiều hơn.

Nhưng có lẽ, phân cảnh khiến cho người xem khó chấp nhận và khó hiểu nhất là khi Quyên gặp lại Dũng, và phát hiện anh chính là kẻ đứng đằng sau mọi kế hoạch hãm hại Hùng cùng bạn bè của anh, Quyên vẫn nhẹ nhàng và điềm tĩnh, dù thoại lúc đó “buộc lòng” để người xem hiểu rằng là cô đang sợ hãi con người thật của Dũng, và sự tôn trọng cuối cùng dành cho anh cũng mất đi. Nút thắt tâm lý của Quyên bị dừng lại ở đây khi chưa kịp tháo gỡ thì đã bị chuyển sang phân cảnh khác, êm đềm hơn…

Còn với Hans, tôi cho rằng ý đồ của đạo diễn khi tạo ra những khung cảnh đi dạo, trò chuyện giữa anh và Quyên là để cân bằng yếu tố nặng nề trong tâm lý và số phận của nhân vật. Con đường nên thơ rải lá vàng rơi lãng đãng mùa thu, hay những góc phố yên bình có các ô cửa sổ nên thơ đúng là đã tạo ra không khí thanh bình cho bộ phim. Dù vậy, những phân cảnh đó theo tôi vẫn chỉ mới dừng lại ở cảnh, chứ chưa làm bật được yếu tố bình yên, an nhiên trong nội tại của hai nhân vật trên.

Có thể nói, Quyên gần giống một MV ca nhạc có những góc quay đẹp, hơn là một bộ phim hoàn chỉnh. Âm nhạc gần như quyết định số phận của kịch bản, trôi nổi theo những bản soundtracks đan cài vào từng mạch tuyến tính của nhân vật, bối cảnh… Quyên có thể không cần nhiều thoại, và tôi cũng nghĩ là tốt nhất Quyên không nên thoại quá nhiều. Nhưng thoại ít thì sức nặng của nội tâm nhân vật sẽ dễ bề được tôn vinh, và là đòn bẩy để thăng hoa cùng cảm xúc người xem.

Tổng kết

Từ Quyên, bộ phim phản ánh cuộc sống bấp bênh trôi nổi của người phụ nữ vì những cú đẩy nghiệt ngã nơi đất khách quê người, hay cơn oằn mình chịu đựng nhục nhã ê chề khi phải chui lủi của những trí thức trẻ thất thời, phải tha phương cầu thực, khó khăn trăm bề, thậm chí là biến chất thành ngụy quân tử, và sau này tha hóa thành một kẻ hiểm ác như Dũng, hay trở thành một tên thổ phỉ giang hồ, lấy việc chém giết, buôn lậu để tồn tại như Hùng…
5

Trung Bình

Quên mật khẩu

Đăng Ký