Spectre (2015) Không Phải Hoài Niệm, Mà Là Lỗi Thời

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp
6.5

Tạm

8.6

Điểm bạn đọc

Không phải ngẫu nhiên mà năm 2015 được gọi là “năm của điệp viên” tại Hollywood. Đến thời điểm này, bất ngờ lớn nhất về chất lượng vẫn là Mission Impossible: Rogue Nation. Bộ đội đạo diễn/diễn viên Christopher McQuarrie và Tom Cruise đã cho thấy rằng họ vẫn có thể tạo ra những điều mới mẻ, ở thể loại tưởng như không đào đâu được sự mới mẻ này. Cũng như xu thế chung, một cách tình cờ, là tập trung rất nhiều vào nhân vật nữ chính.

Nhưng Spectre, đối thủ đã khiến Rogue Nation phải năm lần bảy lượt đổi lịch công chiếu để tránh né, lại đi theo hướng ngược lại. Sam Mendes và Daniel Craig tỏ ra hơi thiếu thốn năng lượng trong phần thứ 24 của loạt phim kinh điển này, và lựa chọn những cách tiếp cận có phần cũ kỹ và dễ dãi.

Trước khi phim ra mắt, Sam Mendes đã nói rất nhiều về đại cảnh diễn ra tại lễ hội “Ngày Của Người Chết” (Day Of The Dead) ở Mexico. Những thông tin kiểu quảng bá như tốn 6 tháng chuẩn bị trang phục, hơn 5 ngàn diễn viên quần chúng, hay kinh phí do thuế đã dội lên đến 300 triệu đôla. Ông có lý do để tự tin cho cảnh phim này. Trường đoạn hành động đầu tiên là rất hứa hẹn, chứa đựng đầy đủ sự sáng tạo và kích động, hơn hẳn trường đoạn tàu lửa ở Skyfall, rất nhiều. Hai cảnh quay dài liên tiếp rất đẹp mắt, đưa chúng ta vào trong bộ phim ngay lập tức. Một cảnh chiến đấu trên trực thăng với các góc máy chao đảo sáng tạo. Âm nhạc được sử dụng rất tuyệt và đúng lúc. Ngay sau đó là đoạn opening credit xuất sắc trên nền nhạc bi tráng Writing’s On The Wall của Sam Smith. Mọi thứ còn hơn là đúng hướng.

Nhưng 15 phút đầu tiên ấy lại là những gì đáng nhớ nhất, và duy nhất, trong hơn 2 giờ đồng hồ tiếp theo của phim. Có cảm tưởng như Sam Mendes đã dành hết mọi sức lực của anh cho 15 phút ấy, và sau khi gây dựng được sự háo hức nơi người xem, anh chẳng còn gì mấy để gửi trao. Bối cảnh của phim gần giống như Mission Impossible, và hơi lặp lại Skyfall, vốn đang là mẫu chung cho thể loại điệp viên hiện tại: MI6 đứng trước nguy cơ giải thể (luôn là thế), James Bond độc lập tìm kiếm thông tin về tổ chức tội phạm Spectre với kẻ cầm đầu bí ẩn.

Hồi đầu năm, James Bond đã được nhắc đến bởi nhân vật phản diện phá cách do Samuel L. Jackson thủ vai trong Kingsman. “Tôi yêu những bộ phim điệp viên cũ,” ông nói. Những bộ phim mà kẻ ác cứ phải chịu khó lập ra những kế hoạch, cài bẫy, đưa ra thời hạn, để các siêu điệp viên xử lý. “Phim này không thuộc kiểu đó,” ông ta chốt lại ở cuối cùng, giống như lời nhắc nhở rằng dù có hay đến mấy, kiểu kịch bản ấy đã đến lúc lỗi thời. Người ta đã chán chê những kẻ phản diện tiêu chuẩn như thế. Những phim xuất sắc cùng thể loại, như Mission Impossible 5, đã biết cách tạo nên sự mới mẻ. Salamon của Sean Harris là phản diện đáng xem bậc nhất trong nhiều phim gần đây. Xây dựng kẻ thù tương xứng cũng quan trọng ngang với nhân vật điệp viên chính.

Việc lựa chọn Christopher Waltz rõ ràng là lựa chọn đúng đắn. Còn ai ở Hollywood hiện nay phù hợp hơn anh? Nhưng phần kịch bản có phần tù túng đã níu Waltz lại. Từ Skyfall, tôi đã có cảm giác rằng bộ đôi biên kịch quen thuộc  Neal Purvis và Robert Wade, những người đã viết 5 phần 007 gần đây và được gọi là “bộ đôi biên kịch lừng danh nhất Anh Quốc”, đã cạn kiệt các ý tưởng trong việc xây dựng nhân vật cũng như giải quyết nút thắt. Dù có những mối liên hệ phức tạp với Bond và nhiều tiềm năng phát triển, nhưng “ông trùm” Oberhauser chỉ dừng lại ở một kẻ lập mưu tầm tầm. Việc thiếu đất diễn khiến Waltz chỉ thể hiện được khoảng 10% so với tiềm năng của anh. Chúng ta không thấy Oberhauser nguy hiểm hoặc lọc lõi, thậm chí đáng sợ, mà càng lúc càng mờ nhạt với những quyết định khó hiểu.

Cũng khó hiểu tương tự với cách giải quyết các màn hành động của Sam Mendes. Trừ trường đoạn đầu tiên, các đoạn cao trào còn lại luôn tỏ ra đuối sức, thậm chí mắc những lỗi rất ngớ ngẩn. Sau khi Skyfall cố gắng đưa 007 trở thành “người thường”, với sự sa sút về thể chất và tinh thần để gần gũi hơn, Spectre lại biến anh ta thành “siêu nhân” như cũ. Gần như Bond không gặp bất kỳ khó khăn nào trong chuyện đánh đấm từ đầu đến cuối, tất nhiên, bao gồm các màn né đạn thần kỳ và bắn hạ một chiếc trực thăng đang bay, dù di chuyển trên xuồng. Tôi không nói nó không thể, tất nhiên là gần như không thể, nhưng quan trọng là cảm giác Mendes quá lười để nghĩ ra bất kỳ cách nào khác, ngoài việc cứ cho Bond lập kỳ tích mãi.  Đặt trong bối cảnh các phim khác đều cố gắng thiết lập nên những màn hành động xuất sắc mới, có thể nhắc đến như trường đoạn dưới nước của Rogue Nation, thì Spectre càng thêm già cỗi.

Hiện tại, tôi vẫn còn thắc mắc ở một vài chi tiết. Có đôi chút tiết lộ nôi dung ở đây. Là vì sao Bond không bị mất trí nhớ sau mũi tiêm thứ hai của Oberhauser. Và vì sao những đặc vụ hàng đầu, dù là ở phe địch, lại không có nổi một cái còng tay – hoặc bất kỳ thứ gì đó có chức năng trói, cho ra hồn. Và tất nhiên, một cơ sở khổng lồ hùng mạnh, lại có thể nổ tan xác pháo chỉ sau vài phát bắn súng lục?

Spectre còn thất bại ở việc cố gắng truyền tải một nội dung mới. Đó là về nỗi cô độc của 007, đặt trong mối quan hệ với những người phụ nữ, hay Bond Girl. Daniel Craig đã nói về điều này rất nhiều ở các cuộc phỏng vấn. Đại loại như “anh ta là một gã cô độc, anh ta ngủ với những người phụ nữ xinh đẹp nhưng cuối cùng họ đều rời khỏi.” Một góc tiếp cận mới và phù hợp với xu thế chung: không hẹn mà gặp, những người phụ nữ mới là kẻ định hình phòng vé năm 2015. Từ Furiosa của Mad Max, đến Ilsa của Rogue Nation, Susan của Spy, và sắp tới là Katniss với phần cuối loạt Hunger Games. Hơn hẳn những tựa phim đó, Spectre giới thiệu không chỉ một, mà đến hai nữ chính, do hai bóng hồng xinh đẹp và tài năng ở hai thế hệ là Monica Belluci và Léa Seydoux thủ vai. Một người Ý, một người Pháp, có chung vẻ đẹp lãng mạn bí ẩn, và từng có những vai diễn ấn tượng. Không ai quên được hình tượng nàng Maléna quyến rũ và đáng thương của Belluci trong bộ phim cùng tên năm 2000. Cũng như thán phục màn trình diễn của Seydoux trong bộ phim đồng tính nữ gây tranh cãi, bệ phóng tên tuổi của cô Blue Is The Warmest Color (2013).

Khi xem trailer, tôi nghĩ rằng sẽ có một quan hệ phức tạp thú vị giữa hai Bond Girl, một già một trẻ này. Đây là lần đầu trong cả loạt phim, 007 qua lại với một phụ nữ ngang tuổi anh. Dụng ý của Sam Mendes là rất rõ ràng, muốn chạm đến nỗi đau của Bond trong việc mất đi những cô gái anh yêu. Một trong những điều có vẻ tàn nhẫn của loạt phim này, là những cô gái dù ấn tượng đến mấy đều phải biến mất, để nhường chỗ cho người mới. Đó cũng là sự hấp dấn của phim. 007 hiểu phụ nữ rất sâu, như cảnh quan hệ đầu tiên cho thấy, anh ta biết cách khai thác những khát khao và sự yếu đuối của họ. Một ngón nghề điệp viên. Và là một bi kịch cho chính anh. Thế nhưng, ngay sau đó, hóa ra nhân vật của Belluci chỉ là một trạm thông tin, không hề có đóng góp gì đến sự thay đổi của Bond hoặc đường dây câu chuyện. Tôi khá ngạc nhiên là Mendes lại lãng phí Bellucci đến như vậy.

Nhưng ngay cả mối liên hệ chính giữa Bond và Madeleine Swann, nhân vật của Seydoux, cũng không hề được xây dựng tốt. Tương tự Waltz. Swann không có gì đặc biệt, trong cả tính cách lẫn hành động, để đủ sức làm được điều lớn lao là xua đi sự cô độc của gã điệp viên. Chúng ta thấy chuyện tình cảm của họ diễn ra quá nhanh chóng, thiếu đi mối liên hệ và sẻ chia để dẫn đến một điều sâu sắc và lớn lao như thế. Chuyện phim cũng quá thiếu những tình tiết khắc họa con người Swann, để biến cô trở thành một Bond Girl đặc biệt hơn những người trước. Không thể không so sánh Seydoux với màn trình diễn của Rebecca Ferguson từ Rogue Nation, và bông hồng nước Pháp tỏ ra quá sức lép vế. Không những không có những mâu thuẫn nội tâm, Swann, hay chính xác hơn là nhóm biên kịch, khiến tôi quá sức thất vọng khi để cô lựa chọn bỏ đi trước màn cuối cùng. Swann được cho là hiểu Bond, nhưng lại quyết định rời bỏ anh cùng với thế giới điệp viên? Trong khi vẫn có những kỹ năng chiến đấu được giới thiệu khá ấn tượng? Tôi không thể hiểu được. Đó không phải là tình cảm đủ để khiến Bond phải rời ngón tay khỏi cò súng. Và hơi bất công cho những cô gái đã từng chết vì anh.

Ngoài ra, Swann không hề mang đến sự cuốn hút mà Ferguson đã có. Sự cuốn hút không đến từ bề ngoài hay các trang phục đẹp. Tôi không biết đến Ferguson trước khi xem Rogue Nation, và có phần hụt hẫng về mặt nhan sắc khi nhìn thấy cô trên poster. Nhưng trong bộ phim, cô cứ xinh đẹp và đáng yêu dần lên. Seydoux thì ngược lại, rất lộng lẫy khi xuất hiện, nhưng càng về sau càng nhạt nhòa, như một bông hoa có sắc nhưng không có hương. Đó là minh chứng cho tầm quan trọng của việc khai thác nhân vật, và nó không phải chỉ từ đôi ba câu thoại.

Cùng với cảnh mở đầu, Spectre còn ghi điểm được ở một phần nữa chính là âm nhạc. Ngoài bài hát chính khá đúng không khí là Writing’s On The Wall với giọng ca truyền cảm của Sam Smith, Spectre sở hữu phần nhạc nền xuất sắc từ Thomas Newman. Ông cũng là người làm nhạc cho Skyfall. Thay vì sáng tác khi bộ phim đã hoàn thành, như thường lệ, Newman quyết định làm nhạc song song với quá trình sản xuất phim. Để có thể bắt đúng cảm xúc cần thiết. Nếu để ý, chúng ta sẽ thấy sự tinh tế của Newman ở việc điều chỉnh âm lượng, và âm nhạc chính là thứ thiết lập thời điểm cho các màn cao trào, chứ không phải chi tiết. Âm nhạc cũng là một trong số ít những khía cạnh mà Spectre không hề thua kém Rogue Nation. Tiếc là khá ít.

Vẫn còn xa để Spectre trở thành thảm họa, và vẫn có những điểm sáng nhỏ để dằn lòng lượng người hâm mộ đông đảo của 007 nói chung, giúp bộ phim đảm bảo được thành công phòng vé. Nhưng dễ thấy rằng loạt phim đang đi vào ngõ cụt, và đang bị các đối thủ khác vượt qua về mặt chất lượng. Daniel Craig là một giai đoạn thành công rực rỡ của 007, nhờ sự mới lạ trong nhân vật và tình tiết. Thì nay, sự thiếu hụt tính mới mẻ đó đang ghìm chân anh lại.

Và có thể rằng, đó là dấu hiệu cần đến sự đổi thay.

 

 

Tổng kết

Thiếu vắng sự mới mẻ và sáng tạo, bộ phim giống như lời báo hiệu cho chặng cuối kỷ nguyên thành công của 007 Daniel Craig.
6.5

Tạm

Quên mật khẩu

Đăng Ký