The Walk (2015) Kiệt Tác Nghệ Thuật Trên Không

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp

Độ cao 413 mét hay 1,355 feet đã đi vào lịch sử không chỉ nói về tầm vóc của tòa tháp đôi cao nhất thế giới, mà còn là chiều cao cách mặt đất mà Philippe đã thực hiện màn đi dây của mình. The Walk bên cạnh việc tôn vinh đức tính kiên cường, dũng cảm của Phillipe, phim còn là một tác phẩm đáng nhớ để khắc họa trong tâm trí người xem với thông điệp: Ước mơ thì không bao giờ là điên khùng, và trên đời này không có điều gì là không thể.

Nếu bộ phim tài liệu Man On Wire (2008) được dựa trên những cắt ghép và hàng loạt các phỏng vấn, ghi hình của Petit sau khi hoàn tất hành trình đi trên dây, thì The Walk khai thác những triết lý về thăng bằng, về sự tồn tại và tự chọn cho mình con đường đi riêng biệt. Theo báo cáo của sở cảnh sát sau khi Petit rời khỏi sợi dây và đáp chân lên tòa phía Nam, màn đi dây vừa rồi của anh đã “tạo ra trạng thái mạo hiểm không nhằm mục đích hợp pháp nào”. Nhưng từ lý do nào mà đạo diễn Zemeckis tìm mọi cách để chuyển thể câu chuyện lạ thường này trên màn ảnh, nếu điều đó không bắt nguồn từ nỗi đồng cảm sâu sắc thì không còn cách nào khác. Vào năm 1984, khi đọc được những ghi chép của Petit trong quyển sách To Reach The Clouds cũng như tập sách ảnh The Man Who Walked Between The Towers của họa sĩ Mordicai Gerstein, Zemeckis đã tìm thấy ý tưởng cho tác phẩm mới của mình, “và biết rằng phải làm bộ phim này bất kể thế nào đi nữa.”

Nam diễn viên Joseph Gordon-Levitt , đạo diễn Robert Zemeckis và nghệ sĩ đi dây Philippe Petit

Nam diễn viên Joseph Gordon-Levitt , đạo diễn Robert Zemeckis và nghệ sĩ đi dây Philippe Petit

The Walk tái hiện một bức tranh quay ngược lại một năm trước khi Philippe Petit (Joseph Gordon-Levitt) đến New York, khi đó anh đang là nghệ sĩ xiếc đường phố Paris với những màn ảo thuật tung hứng, đi xe đạp 1 bánh, và đi dây với độ cao trung bình. Người cha thì bảo rằng anh chỉ là một thằng hề, còn mẹ anh thì khóc hết nước mắt để xin chồng cho con mình quay lại. Nhưng Petit vẫn quyết tâm ra đi để thực hiện ước mơ, trở thành kẻ không nhà và sống lang thang trên các con phố Paris. Tình cờ anh gặp được bố già Rudy (Ben Kingsley), một nghệ sĩ xiếc đi dây lão luyện, ông đã chỉ cho anh nhiều bí quyết để thực hiện các màn đi dây nguy hiểm và những bài học làm người quý giá. Cho đến khi Petit đọc được bài báo có nói về tòa tháp đôi New York, Mỹ, đây sẽ là tòa nhà cao nhất thế giới trong tương lai. Từ lúc đó, Petit ấp ủ ý định căng sợi dây của mình giữa hai tòa nhà ở tầng cao nhất để thực hiện màn trình diễn kỳ vĩ lớn nhất trong đời. Trước đó, vào năm 1971, anh cũng đã thực hiện thành công màn đi dây choáng ngợp giữa Notre Dame de Paris và đã trở thành nghệ sĩ đi dây nổi tiếng ở Pháp. Học tiếng Anh, phát âm như người New York, Petit quyết định rời khỏi Paris đến với thành phố của vạn giấc mơ, tại đây anh đã cùng người yêu Annie (Charlotte Le Bon) tìm kiếm và tập hợp một nhóm những người bạn đến từ khắp nơi trên thế giới, cùng với sự hướng dẫn của thầy Rudy, anh sẽ thực hiện một cuộc thay đổi, mà như anh nói đó là cuộc phản động có tính cách mạng, là một công trình nghệ thuật “trái pháp luật” để phá vỡ những quy tắc cố định.

“Tồn tại hay không tồn tại” (trích vở kịch Hamlet – William Shakespeare)

The Walk lại một lần nữa, cũng đặt ra câu hỏi tương tự như bộ phim Everest ra mắt cùng năm 2015: Vì sao có những người liều mình để làm những việc tưởng như chẳng có lợi ích gì trước mắt? Nhiều người cho rằng việc chinh phục đỉnh núi cao nhất thế giới hay màn đi dây giữa hai tòa nhà cao nhất thế giới có phải chỉ là để mang lại một trải nghiệm mới lạ, để thỏa mãn thị giác của chính người trong cuộc, hay chỉ cốt để chứng minh cho tất cả mọi người thấy họ đã làm được điều phi thường? Không có câu trả lời nào thuộc về những câu hỏi trên cả, bởi tất cả chỉ thuộc về một lý do duy nhất: Để tồn tại. Petit cũng thế. Năm 8 tuổi, khi nhìn thấy lần đầu tiên màn đi dây kỳ diệu của các nghệ sĩ trong rạp xiếc thành phố, anh đã biết được mình cần theo đuổi điều gì, và nếu không thể đi dây, thì anh sẽ không còn là chính mình.

Những tưởng đó chỉ là ý tưởng bồng bột của đứa trẻ, nhưng Petit đã từng bước học cách đi dây từ chính cam kết với bản thân và gia đình, ban đầu là 6 giây, rồi 5 giây, rồi 4, rồi 3, rồi 2, và chỉ còn 1 giây, đó là khi Petit 22 tuổi. Như thể cuộc đời của Petit sinh ra là thuộc về trên không và những sợi dây, nếu không thì cậu không còn biết mình là ai. Sự tồn tại của mỗi người đều có những nguyên do vô hình như thế. Với Petit, ý nghĩa của việc anh tồn tại chính là giữ thăng bằng trên dây. Bằng cách hiện thực hóa sự cân bằng, anh đã soạn nên một bản Waltz lãng mạn của cuộc đời mình.

Buổi sáng lịch sử ngày 7/8/1974, Petit bắt đầu đặt bàn chân lên sợi dây hòa cùng đám mây

Buổi sáng lịch sử ngày 7/8/1974, Petit bắt đầu đặt bàn chân lên sợi dây hòa cùng đám mây

The Walk là một minh chứng đầy cảm hứng và xúc động về ý chí và sức mạnh tiềm ẩn của con người lớn lao đến nhường nào. Khi tìm kiếm những người bạn cũng có chút ít “điên rồ” như mình, Petit đã bắt tay vào việc xâm nhập vào Tòa tháp đôi để chụp hình, nghiên cứu cấu trúc, chiều cao, tính toán cách thức cài dây giữa hai tầng thượng, dự phòng các yếu tố bất ngờ như sức gió, an ninh… Petit khẳng định cuộc đi dây của anh sẽ là một cuộc phản động phi bạo lực để cho tất cả mọi người chứng kiến nhận thấy sức mạnh tiềm ẩn bên trong của chính họ. Thậm chí ngay trước đêm “cách mạng”, Petit đã tự tay đóng sẵn một chiếc thùng mà theo anh đó sẽ là cái hòm dự phòng. Cái chết hóa thành một phần của kế hoạch như được báo trước.

Một trong những đức tính đáng ca ngợi của Petit trong bộ phim chính là anh từ chối việc thắt dây an toàn như lời khuyên của thầy Rudy. Được dạy rằng là một người nghệ sĩ đi dây thì phải tôn trọng khán giả, phải học cách cúi chào và biết ơn khán giả phía dưới, vì nếu không có họ, thì nghệ sĩ sẽ không bao giờ được trình diễn. Lòng trung thực và sự thẳng thắn của Petit đồng nghĩa với khả năng mất đi mạng sống của mình, nhưng Petit chấp nhận, vì anh không thể lừa dối khán giả, bạn bè và cả chính mình.

Petit và những cộng sự giúp anh thực hiện màn đi dây lịch sử giữa Tòa tháp đôi New York

Petit và những cộng sự giúp anh thực hiện màn đi dây lịch sử giữa Tòa tháp đôi New York

Điểm cao trào của The Walk chính là khi anh và các bạn xâm nhập vào hai tòa nhà thành công và thức trắng cả đêm để tìm cách giăng dây. Đồng thời, với sự canh phòng cẩn thận của an ninh, công việc của họ khó khăn gấp bội. Vài người trong nhóm đã quyết định bỏ cuộc. Petit chấp nhận điều đó. Vào lúc 6 giờ sáng ngày 7/8/2974, khi trung tâm thành phố bắt đầu có những người đầu tiên đi lại, Petit thực hiện màn đi dây trong mơ của mình.

Petit như thể đang đứng giữa những tầng mây, xung quanh anh không có bất cứ tòa nhà nào, con người nào, chỉ có anh hòa vào bầu trời. Khi anh đi từ tòa này sang tòa kia, an ninh đã bắt đầu tập trung để tóm lấy anh. Người dân phía dưới bắt đầu nhiều hơn cho đến khi kín cả khu vực trung tâm của tòa tháp đôi. Phía trên đó, cách họ hơn 400m, có một chàng trai đang đi trên mây nhẹ nhàng và uyển chuyển với bàn chân rướm máu, một kiệt tác nghệ thuật của tạo hóa. Tôi khó mà quên bản nhạc Fur Elise của Beethoven hòa với nhịp chân lướt nhẹ như nghệ sĩ ballet trên không. Mặc cho trực thăng, cảnh sát, báo chí vây quanh xung quanh hai bên tòa nhà, Petit vẫn bình thản thực hiện màn trình diễn của mình. Anh nhón chân, lướt đi, ngồi xuống rồi nằm trên dây, quan sát bầu trời và “Tôi cảm nhận một bầu không khí yên bình khi một mình thuộc về bầu trời”. Khi theo dõi những thao tác đó của Petit, người xem hẳn sẽ rất hồi hộp, đổ mồ hôi, chắp tay cầu nguyện như thể họ cũng như hàng nghìn người dân New York chứng kiến màn đi dây của Petit vào ngày hôm ấy. Anh đi, rồi quay lại, rồi lại đi, tổng cộng 8 lượt khi di chuyển trên dây giữa hai tòa tháp. Lần đầu tiên, Petit làm một việc mà chưa nghệ sĩ đi dây nào dám làm, quỳ gối, và nhìn xuống phía dưới cúi chào khán giả.

Có thể nói, Petit đã đạt đến cảnh giới cao nhất của sự thăng bằng khi anh có thể nằm dài trên một sợi dây cáp rồi sau đó lại tiếp tục đứng lên đi tiếp. Điều mà hầu như chưa ai có thể nghĩ đến, thậm chí là ngay cả trong giấc mơ. Vẻ đẹp kỳ diệu của bộ phim chính là tại đây. Liệu có phải chính là sự bình an trong nội tâm, trong sâu thẳm của linh hồn đã nâng đỡ và giữ thăng bằng cho Petit?

The Walk chinh phục thị giác của người xem nhờ vào các góc quay từ trên cao thể hiện cái tôi nhỏ bé, hữu hạn của con người phía dưới bầu trời. Ước mơ của con người, thật vậy, cũng vô cùng nhỏ bé khi soi chiếu vào vũ trụ bao la này. Những bản nhạc piano trong phim do Alan Silvestri biên soạn, đã hòa quyện cùng màu xanh bất tử của trời mây khiến cho The Walk có những khung hình ước lệ và choáng ngợp tầm nhìn giữa Tòa tháp đôi New York.

Lồng vào câu chuyện phi thường của nghệ sĩ Philippe Petit, The Walk mang theo niềm hoang mang, lạc lõng của một thế hệ thanh niên trẻ trong bối cảnh giao thời nước Mỹ, con đường mà họ đang tìm kiếm thực sự mong manh như sợi dây, là nghệ sĩ âm nhạc đường phố không biết ngày mai ai sẽ chiếm chỗ của mình, là nhiếp ảnh gia đang loay hoay đi tìm tác phẩm riêng để đời, là những người thuộc về thế hệ cũ đang khắc khoải về thời hoàng kim của họ và cảm thấy trơ trọi trước tương lai.  Nước Mỹ những năm 70, 80 sau khi đối diện với sự thất bại của Chiến tranh Việt Nam đã để lại những gì cho người trẻ như Petit, Annie, Jim, Jean Louis ngoài ngọn lửa rực cháy đi tìm bản sắc và con đường riêng của chính họ? Những năm 1970 chính là thập kỷ đánh dấu quá trình thay đổi mạnh mẽ ở Mỹ. Thời điểm đó, tivi bắt đầu có khuynh hướng trình chiếu những bộ phim kịch tính và bạo lực, phong trào phụ nữ dần được khẳng định mạnh mẽ và độc lập. Thể loại nhạc soul, jazz, funk, rap, hip-hop bùng nổ và chiếm lĩnh thị trường. Những tư tưởng kích động bắt đầu gieo mầm. Và đó cũng là thời điểm, những ý tưởng “điên rồ” như của Petit có khả năng tìm được đồng cảm ở Mỹ.

The Walk còn là một minh chứng cho khả năng diễn xuất bẩm sinh của Joseph Gordon-Levitt, anh có đủ hài hước, điên rồ, cực đoan lẫn sự kiên nhẫn để hóa thân thành Petit. Ngoài đời, anh được chính Petit hướng dẫn đi dây trong nhiều ngày để có được thần thái và tâm lý như một nghệ sĩ đi dây thực thụ. Nỗi lo lắng, sợ hãi, tâm lý dằn vặt mâu thuẫn khi bắt đầu đặt chân lên dây của Petit đã được Levitt hóa thân xuất sắc. Với tài chỉ đạo diễn xuất bậc thầy của Zemeckis, dàn diễn viên của The Walk đã tạo ra một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt có sức mạnh làm thay đổi suy nghĩ của nhiều người, đó là sự thay đổi của ý chí, có thể chiến thắng được súng đạn và những luật lệ hiện hữu của cơ quan an ninh và chính quyền.

Cuối cùng, có rất nhiều người nghệ sĩ đi dây thường hay ngã chết khi chỉ còn 3 bước chân nữa là chạm tới đích. Đó là lời cảnh báo của Bố già Rudy, 3 bước chân đó mới thực sự quyết định số phận của họ. Và điều khiến cho Petit thành công trong buổi sáng hôm ấy và cả cuộc đời đi dây của mình, chính là anh không hề quên 3 bước chân cuối cùng, anh không bao giờ quên rằng mình vẫn còn đang đi trên dây.

 

Tổng kết

Nghẹt thở, hồi hộp, xúc động xen lẫn hài hước. Nếu tìm điểm trừ của The Walk thì khá khó, nhưng để tìm điểm để đưa phim lên tầm xuất sắc cũng không có. Tuy nhiên, The Walk xứng đáng là một tác phẩm đáng nhớ đạo diễn Robert Zemeckis và nam diễn viên Joseph Gordon-Levitt
7.5

Khá

“Một trong những điều tôi không thể làm quen với tuổi trẻ của tôi là sự khác biệt mà tôi tìm thấy giữa cuộc sống và văn học” (James Joyce)

Quên mật khẩu

Đăng Ký