Train To Busan (2016) Chuyến Tàu Tiết Lộ Bản Chất Con Người

Bình Luận Phim Phim Chiếu Rạp Toàn Bộ Phim
8

Hay

9.5

Điểm bạn đọc

2016 sẽ là một năm đáng nhớ của điện ảnh Hàn Quốc, khi có đến hai tác phẩm gây chú ý tại LHP Cannes năm nay, một tác phẩm đề tài đồng tính nữ – The Handmaiden của đạo diễn Park Chan Wook, và Train to Busan, một bộ phim về zombie của đạo diễn Yoen Sang Ho, là hiện tượng gây bất ngờ tại các rạp phim trên toàn thế giới, dành cho một đề tài vốn xa lạ với các nhà làm phim Hàn Quốc

Vào năm 2015, dịch bệnh MERS đã đe dọa đến mạng sống và cả nhân tính của nhiều người Hàn Quốc, với sự leo thang của nạn tham nhũng, tình hình kinh tế đáng báo động, kéo theo những bất mãn trong xã hội ở tầng lớp người lao động. Do đó, Train to Busan của đạo diễn kiêm biên kịch Yoen Sang Ho được xem là một lát cắt dụ ngôn về sự kiện trên, bằng cách nhân cách hóa zombie như một phần tính cách của đám đông con người khi đối diện với thảm họa.

Một chuyến tàu từ Seoul tới Busan chứa hàng nghìn người, nổi bật trong đó có cha con Soek Woo, một cặp vợ chồng chuẩn bị có con, hai chị em già, một số học sinh cấp ba, thương gia, hành khất. Họ sẽ là những nhân vật chủ đạo trên chuyến tàu. Vào ngày hôm đó, cả Hàn Quốc bùng phát một loại virus bí ẩn biến con người thành zombie. Dịch bệnh mau chóng ran lộng lên chuyến tàu, chỉ cần một vết cắn và chỉ trong vài giờ đồng hồ. Chính cách đặt ra vấn đề đơn giản: chạy khỏi sự truy đổi của zombie (1) và thu hẹp phạm vi: chỉ trên chuyến tàu (2) đã khiến bộ phim chinh phục được khán giả ở cả thể loại phim giải trí, hành động và tâm lý. 

10 phút đầu của bộ phim, đạo diễn dạo chơi trên nền nhạc nhẹ nhàng với hoàn cảnh của cha con Soek Woo, người đàn ông đang rơi vào khủng khoảng vì không có thời gian dành cho con gái cùng với cuộc hôn nhân thất bại. Song song đó, có một mối đe dọa đang tiềm ẩn từ sự tỉnh dậy đáng sợ của một con nai đã chết trên dọc đường, những đám khói đen mù mịt và tình hình bạo loạn trên diện rộng… Loạt hành động nhanh và bất ngờ từ một vài nạn nhân đầu tiên, cộng với bầu không gian ngột ngạt, eo hẹp trên khoang tàu chính là cách dẫn dắt vấn đề của đạo diễn Yoen Sang Ho, mời gọi người xem bắt đầu vào một hành trình đầy bức bí và điên loạn phía trước. 

Trong một vài bộ phim về đề tài này, zombie thường ít đáng sợ vì vẻ chậm chạp, không có suy nghĩ, khác với người ngoài hành tinh hay phù thủy, điều đáng sợ duy nhất là tính lây lan và quân số đông của nó. Nhưng Train to Busan, zombie không chỉ đông, mà còn rất nhanh. Bộ phim đã tuân theo theo tuyến tính: giải quyết thử thách từ toa tàu này đến toa tàu khác, từ thành phố này qua thành phố khác, và người ở lại lâu nhất là nhân vật chính, theo đúng motip của nhiều phim hành động quen thuộc khác. Nhưng điều gì đã tạo ra sự hấp dẫn ở Train to Busan khiến cho phim vừa hấp dẫn lại cảm động như vậy? 

Đầu tiên, kịch bản của Train to Busan không đề cập đến cách giải quyết vấn đề của quốc gia, vốn là “món ăn” quen thuộc của những phim tận thể hay người ngoài hành tinh của Hollywood. Không có ông tướng nào đứng trước màn hình gục đầu bất lực trước cuộc tàn sát vô độ, gọi những cú điện thoại trong vô vọng, những cuộc họp khẩn, rối điều động trực thăng đến giải cứu người dân. Không có bà mẹ ở quê nhà cầu nguyện cho đứa con trên chuyến tàu mong nó bình an vô sự. Train to Busan đã có cách tiếp cận đời hơn, chỉ tập trung vào đúng những con người trên chuyến tàu đến Busan, những cá nhân rất bình thường và phản ánh bản chất của con người. Bộ phim đã dùng sự tương phản giữa hai hành trình đấu tranh sinh tồn của hai loại người để nói đến vấn đề này, một bên tìm cách cứu giúp người khác để cùng chiến đấu, một bên sẵn sàng hi sinh người khác để mình được sống. 

Đồng thời, Train to Busan cũng truy vấn ngược lại về sự thật trong cuộc sống, về mối quan hệ giữa người và người. Khi bình yên ấm êm, người ta không ngại cứu giúp người khác, nhưng khi cái chết kề cận ngay cổ, thì có ai dám chắc mình cũng sẽ giúp người khác, hay là làm mọi cách chỉ cần làm sao mình sống là được? Câu hỏi này tồn tại trong rất nhiều phim về thảm họa. Cách mà những người đối xử với nhau mới là tinh thần chủ đạo, hơn là cách mà họ vượt qua thiên tai. Qua đó, chúng ta rõ ràng có thể nhận thấy, con người là loài vật có thể sống rất khéo, rất tốt với nhiều cái mặt nạ, luôn thích xây dựng những câu nói lý tưởng, nhưng khi chạm đến quyền lợi cá nhân, chính họ là người đầu tiên phản bội lý tưởng đó. Tôi thường rất thích những bộ phim thể hiện sự xung đột này, chẳng hạn như Train to Busan, dù trong phim phản ánh không nhiều. 

Tiếp theo là cách tạo tình huống khốc liệt cho người xem với những màn rượt đuổi điên loạn và kết nối với một số đoạn cảm xúc cần thiết để tránh cho bộ phim rơi vào sự tẻ nhạt của thể loại phim khát máu này. Chẳng hạn như lời căn dặn của ông bố Seok Woo dành cho đứa con gái “Vào những lúc như thế này, con hãy chỉ lo cho chính mình thôi, hiểu chưa?” vào đoạn cô bé nhường ghế cho bà lão. Đó là lúc anh phát hiện mình chính là người ích kỷ, đang tìm cách tước quyền quan tâm đến người gặp nạn của cô con gái. Nhưng điểm hay của phim là những đoạn cảm xúc lại không quá dài và câu nước mắt, dù vẫn giữ được phong cách quen thuộc của phim Hàn nhưng lại được tiết chế gọn gàng hơn hẳn. Ngay cả khi các nhân vật dừng lại thở, đạo diễn cũng không lạm dụng để họ hồi tưởng cho hình ảnh đầm ấm vui vẻ mới hôm qua hiện ra. Chỉ trừ khúc cuối là bắt buộc phải có để câu chuyện có hồi kết, có điểm chốt để người xem lưu luyến theo phong cách Á đông. 

“Zombie, họ sẽ luôn cuồng loạn không cần bất cứ lý do gì”. Xem phim, ai cũng dễ nhận ra zombie thực sự không phải là những thây ma bị nhiễm độc, mà chính là đám người còn sống quyết không mở cửa cho nhóm của Seok Woo. Sợ quyền lợi của mình bị chia sẻ, ngu muội để cho một tay nham hiểm dẫn dắt, nhục mạ xua đuổi người khác. Trong cuộc sống cũng vậy, nhóm này luôn đông và tàn bạo bằng miệng lưỡi một cách ngạc nhiên. Cách duy trì nhân vật phản diện sống đến những phút cuối cùng của phim là một cách hay, để tạo ra sự đối trọng cần thiết, tôn vinh hình mẫu của một ông bố sẵn sàng hi sinh tính mạng để bảo vệ con mình, như Seok Woo và Sang Hwa, người chuẩn bị lên chức bố, người đồng hành trong cuộc chiến chống zombie trên chuyến tàu định mệnh đó. 

Ngoài ra, một điều khiến tôi ấn tượng là phim không xây dựng kiểu anh hùng lý tưởng cho sống từ đầu đến cuối, không có kiểu mọi người hoàn toàn được cứu sống bởi người hùng. Nhóm người hùng, tạm gọi là vậy, đều chết dần dần. Đạo diễn không để quá nhiều người còn sống. Bản thân mình đặc biệt hài lòng chỗ này, ko phải mình muốn thế giới này diệt vong, nhưng giữa một cuộc tấn công tàn khốc thế này, vấn đề không phải là sống – hay chết, mà chính là con người họ đối diện với cái chết như thế nào mà thôi. Không có điều kỳ diệu trong Train to Busan, và ở cảnh cuối, một điều rất khâm phục của đạo diễn Yoen Sang Ho, ông ấy tạo ra một cảnh kết vừa nhân đạo, khi người sống duy nhất trên chuyến tàu chỉ còn một người phụ nữ và một bé gái, như một hi vọng cho sự khởi đầu mới, nhưng cũng vừa đau lòng vì mức độ tàn nhẫn của con người chưa bao giờ kết thúc.

Ngoài ra Train to Busan cũng cho thấy ekip dựng phim có đóng góp lớn lao như thế nào vào thành công cuối cùng của tác phẩm. Phim có đạo diễn giỏi, có dàn diễn viên thực lực, có tuyến kịch bản chặt chẽ thì vẫn sẽ thất bại như thường nếu dựng phim tệ, rời rạc. Train to Busan vì diễn ra trên con tàu nên góc quay đa phần là sẽ di chuyển tiếp nối, như thể là mình đi từ toa này qua toa kế. Nhưng người dựng phim này còn sắp xếp làm sao để các cảnh vừa nối tiếp nhưng vẫn tạo ra bất ngờ giữa chừng, nếu dựng không mạch lạc và khéo léo thì cảm xúc của người xem sẽ bị chao đảo ngay lập tức. 

Tuy nhiên, giống như hầu hết các bộ phim bom tấn của Hàn Quốc, nhà sản xuất của Train to Busan đã không thể cưỡng lại ham muốn để khoe khoang hiệu ứng hình ảnh và kỹ xảo quá đà, đặc biệt là trường đoàn lật đổ con tàu để có độ chóng mặt nhưng lại rất dư thừa trong phim. Trong khi đó, am nhạc và hiệu ứng âm thanh tuy tiết chế nhưng tạo ra hiệu quả thính giác khá tốt, góp phần tạo ra sự hài lòng vừa phải cho tổng thể bộ phim.

Tổng kết

Một bộ phim xuất sắc của điện ảnh Hàn Quốc 2016, mượn đề tài về sự trỗi dậy của zombie để bộc lộ bản chất của con người.
8

Hay

Quên mật khẩu

Đăng Ký